Ազգի խեղճությունը (Ջիվանի)
Ազգի խեղճությունը
Անտանելի՜ խեղճություն, քանի՞ մեկ իշխես հայոց,
Քանի՞ մեկ մեզ մուրալ տաս, ձգես փողոցե–փողոց.
Ախ մինչև ե՞րբ կմնա մեր կույր բախտի դուռը գոց,
Որ բացում է սրտերուս մեջը հազար մի կերպ խոց.
Քանի քաջ երիտասարդք ձեռքեր տարած դեպ ի ծոց,
Կուրծքի վերա սեղմելով` սրտից հանել են հոգոց։
Քանի՜ տաղանդավոր մարդ ձեռքիցը աղքատության,
Սկսում է անկանիլ մեջը հուսահատության.
Երբ չի գտնի մի աղբյուր խեղճ հայը աշխատության՝
Կհետևե այնուհետ ամենայն մի վատության,
Կորցնելով պայմանը մարդկային հաստատության,
Իր արարմունքը իրան կդառնա կրակ ու բոց։
Երբ կհեռանա մարդոց բարության զգացումը՝
Կկորցնե նրա հետ գիտությունը, ուսումը,
Խեղճի համար միշտ պաս է խնջույքը, կեր ու խումը,
Ըստ որում կորուցել է անունը, համարումը,
Երբեք ուրախ օր չունի խեղճ ու թշվառ տրտումը,
Չքավոր հայի համար չկա ցնծության միջոց։
Զգայուն սրտի համար հոգս է ցավը ազգային,
Տեսնելով չարչարանքը ազգի վերա ահագին,
Օգնությունը մերազնյաց վերցել է բոլորովին,
Մեր հույսը դու ես միայն, ով դու անմահ միածին,
Կոպիտ, անխիղճ քրդերը, Մշու, Վանա հայերին
Ծեծով, անասունի պես քշում են սպանդանոց։
Խեղճությունը խավարեց հայերիս արեգակը։
Որտի՞ց հասավ մեզ վերա այս թշվառ ժամանակը,
Գիտեք անտանելի է աղքատության կրակը,
Մեր ազգի նեղությանը անցավ չափը, քանակը,
Ով խեղճ եղել է՝ գիտե թշվառ մարդոց վիճակը.
Զիվան, հարուստն ի՞նչ գիտե ցավը այրիաց ու որբոց։