Զատիկ (Ջիվանի)
Զատիկ
Կերպդ դուր չի գալիս ինձի այս անգամ
Տրտում ու տխուր ես, անծիծաղ զատիկ.
Գարունդ եղկելի, արևդ անհամ,
Օրերդ ամպամած, ցուրտ ու պաղ, զատիկ։
Հայրդ հիվանդոտ էր, մայրդ նույնգունակ,
Հարկավ կծնեին քեզ նման զավակ,
Անդադար անում ես լաց ու աղաղակ,
Քուն ու հանգիստ չունեիս, անխաղաղ զատիկ:
Հիսուն օր ծոմ ու պաս պահեցին մարդիկ,
Որ քեզանով գոնե լինեն երջանիկ,
Ավելացավ հոգս ու ցավերն հինգպատիկ,
Ոչ խնդում ցույց տվիր և ոչ խաղ, զատիկ։
Քու շնորհքդ կարմիր ձուն է, այն էլ սուղ,
Հավ չկա, եղածն էլ մնաց անպտուղ.
Բարիքներից թափուր կարաս ու բղուղ,
Տուն կա, որ չունի հաց ու աղ, զատիկ։
Մթերքներդ խիստ թանկ, փողը սև-աղվես,
Աշխատանքի աղբյուր չկա մշտապես,
Խեղճը ինչով սարքե կերուխում, հանդես,
Փոխան գառի չունի աքաղաղ, զատիկ:
Պապերդ ունևոր, հայրդ միշտ աղքատ,
Իսկ հորդ պատճենը, ճուտն ես հարազատ,
Տարիս քառասունվեց ապրում եմ լավ, վատ,
Չեմ տեսել քեզ նման խեղճ ու կաղ, զատիկ։
Կերթաս հրապարակ՝ ոչ մի բան չկա,
Պաշար բերող գյուղացիք են բացակա.
Իրանց համար ապրուստ չունին առօրյա,
Որտեղից ցույց տան մեզ լավ կենցաղ, զատիկ։
Երեսները թթված, աչքները՝ պղտոր.
Մարդիկ ման են գալիս, խեղճ, մտամոլոր.
Դու անբախտ ես, թե ամբոխն է չքավոր,
Այս տարի չեն անում շատ մատաղ, զատիկ։
Քեզնից կսպասեինք ծաղկյալ նոր գարուն,
Ցրտից ազատվեինք մարդ թե անասուն,
Հակառակը՝ ինքդ եղար ցրտի բուն,
Ոտքդ ու ձեռքդ սառած, ձյունաթաղ զատիկ։
Ոչ արևդ տաք է, ոչ օդդ պայծառ,
Ոչ ծաղկյալ դաշտ ունիս և ոչ կանաչ ծառ,
Գանգատվում է ամեն նպարավաճառ,
Այս տարի շատ ծույլ ես ու դանդաղ, զատիկ։
Ամեն ոք մի տեսակ ցավով կտքա,
Թե աղքատ, թե հարուստ ամենը կուլա,
Իսկապես ոչ մի մարդ ուրախ չտեսա,
Ման եկա տնե-տուն, թաղե-թաղ, զատիկ։
Այսօր քրիստոնյա աշխարհն ընդհանուր,
Իրար կհաղորդեն մեծ ավետալուր,
Մեր մեռած գործերուն կենդանություն տուր,
Որ մտել են վաղուց ի դագաղ, զատիկ։
Մաղթենք և ցանկանանք խոսքերով բարի
Գյուղացոց դաշտերի ցանքսը դալարի,
Մեր Շիրակ գավառը խեղճ է այս տարի,
Շատ ունի տնանկ ու անսվաղ, զատիկ։
Ջիվանս կպահեմ մաքուր ծոմ ու պաս,
Որ չխոսես ինձ դեմ, չանես կամ ու կաս,
Խնդրում եմ քեզ մյուս անգամ խեղճ չգաս,
Գիտեմ, պիտի դառնաս ուշ թե վաղ, զատիկ։