ջեւ եւ հացն ու կաշին, բամպակն ու բենզինը կերթայ որոնելու Արգենտինայում, Աւստրալիայոլմ, Հիւսիսային Ամերիկայում...
Կարծում եմ որ կարիք չկայ երկարաձգելու, այս ուղղութեամբ: Թէ «անկախ» անուանուած պետութիւնները իրօք անկախ չեն — բառի իսկական իմաստով, — թէ նրանք տնտեսական իրաւասութիւնը սահմանափակուած է իրականութեան մէջ գործադրելու կարողութիւնով, «կախուած» է խոշոր չափերով ուրիշ պետութիւնների բարեհաճ կամքից ու ընդհանրապէս ենթակայ օտար ազդեցութիւնների — ակներեւ ճշմարտութիւն է սա: Եւ այնքան աւելի ակներեւ, որքան աւելի փոքր ու տկար Է պետութիւնը:
Այսուհանդերձ, Ֆրանսիայի կախումը օտար պետութիւններից նոյնը չէ, ինչ է Կալիֆորնիայի կախումը Միացեալ Նահանգներից. տարբեր ձեւի ու տարբեր չափի կախումներ են սրանք: Հետեւապէս, վերեւում տրուած հարցը մնամ է իր ոյժի մէջ, այսինքն.
Այն սահմանափակ ու պայմանական անկախութիւնը, որ դաշնակցային միութիւնների մէջ վայելում են Կալիֆորնիայի դրութիւնն ունեցող պետական միաւորները, — այդ չափի ու այդ ձեւի անկախութիւնը կարո՞ղ է նկատուել զոհացուցիչ, կարո՞ղ է կալիֆորնիացին ասել, թէ բաւարարուած է պետականորէն:
Իմ պատասխանը դրական է: Քանի դեռ գո–