Էջ:Թումանյանի ԵԺ 4հատորով-4.djvu/276

Վիքիդարանից՝ ազատ գրադարանից
Jump to navigation Jump to search
Այս էջը սրբագրված չէ


զորավար, կ սրա նման բաներ, նրանից հետս մեռել պիտի խաղայինք, իբրև պատերազմի դաշտում — Ավարայրի դաշտում սպանված հայ զինվորներ։ Ահա հենց էս սպանված զինվորների դերն էր, որ ես չկարողացա կատարեմ ու դուրս եկավ սկանդաւ, վերջին գործողությանը, վարագույրը բանալուց առաջ մեզ տարան պաոկեցրին զանազան տեղեր՝ թեդաշտում, թե լեոնալան– ջերին, իբրև սպանված ու թափված զինվորներ։ Ես ընկա մի լեռնալանջ։ Թանն էն է. որ էդ լեռնալանջ ասածդ կտավի վրա նկարած լեռներ ու ժայռեր; են* ետևից տեղ-տեղ արանք-արանք տախտակ ներով. շինած։ էդ տախտակների վրա պառկեցինք — իբրև լեռնալանջերինյ Ես էլ, ինչքան կարող էի, պատմական մեծ ողբերգությանը վայել մի դիրք ընդունեցի, սաղավարտս ու նիզակս էլ կողքիս ընկած, տախտակի լենքովը մին պառկեցի։ Բայց էնպես պառկեցի, որ կարողանամ (1երքև— դաշտին նայեմ, ուր մի սևացրած արկղի վրա, իբրև ժայռի վրա գալարվելով ու ^ «Ա՜խ, Հայաստան, Հայաստան» մրմնջալով, մեռնում էր Վարդան Մամի– կոնյանը—Կյուրեղյանըտ Նրա մոտ պիտի գային և Վասակի կինը — տիկին Հրաչյան, ե վերջապես Եղիշեն Ադտմյանը ծեր Ծաոուկի հետ։

Վարագույրը բացվեց։ Առաջին անգամ էի բեմից հասարակություն տեսնում, անհամար գլուխներ ու աչքեր, բոլորը հառած դեպի մեզ։ Բեմի վրա կես մութ է, լուսնյակ գիշեր և խորհրդավոր լռություն, –միայն Վարդանն է, որ ոլոր-մոլոր է գալիս ու ցավալի մրմնջում. –«Ա՜խ, Հայաստան, Հայաստան»…

Ահա եկավ Սաթենիկը, մի բաժակ գինի ձեռքին, որ Վարդանի համար է բերում Հայաստանից։

Ոտներս ինձ քաշեցի, սրան ճանապարհ տվի։ Գնաց, ներքև սկսվեցին նրանց փոխադարձ ողջագուրանքները, գուրգուրանքներն ու սրբազան ուխտերը…

Մին էլ հանկարծ թատրոնը թնդաց ծափերից, գլխիս վերև հայտնվեցին Եղիշեն — Ադամյանը ծեր Ծառուկին հենված։

— Ծռ', ճանապարհ տուր…

Ոտներս դարձյալ ինձ քաշեցի, սա էլ անցավ։

188