Էջ:Հայկական Սովետական Հանրագիտարան (Soviet Armenian Encyclopedia) 8.djvu/281

Վիքիդարանից՝ ազատ գրադարանից
Jump to navigation Jump to search
Այս էջը սրբագրված չէ


Արդյունաբերական արտադրանքի գլխավոր արտադրությունը տեսակների Արտադրանքի տեսակները 1937 1976 1980 էլեկտրաէներգիա, մլրդ կվէռ․(ք 3,5 58,1 65,7 Նավթամթերքներ, մլն ւռ – 59,0 52,8 Բնական գազ, մլրդ ւ/3 – 97,3 91,2 Թուշ, հզ․ m 312 4265 4328 Պողպատ, հզ․ ա 49 5189 5272 Գլոցվածք, հզ․ տ – 3272 3210 Ալյումին, hq․vi – 256 262 Ցեմենտ, հզ․ ա 441 3481 3943 Ծծմբական թթու (100%), հզ․ ա – 1463 1726 Ազոտային պարարտանյութեր (ըստ N-ի պարունակու– թյան), հզ․ ա 101* 1071 15482 Թուղթ և ստվարաթուղթ, հզ․ m 290 1628 1750 Ավտոմեքենաներ մարդատար և կոմբինացված (ներառյալ հավաքը), հզ․ հատ 66 81 Նավեր, ջրարկված, հզ․ բրուտտո ռեգիստրային ա 249 533 125 Նավեր, շինարարությունը ավարտած, հգ․ բրուտտո ռե– – 634 121 գիստրային ա Մանվածք արհեստական մետաքսից, հզ․ m _ 35 262 Բամբակեղեն գործվածքներ, հզ․ т – 32 232 Կարագ, հզ․ ա 203 180 Պանիր գործարանային, հզ․ ա – 378 435 Խտացրած կաթ, հզ․ ա 172 502 533 Կաթի փոշի, հզ․ m 28 274 326 Մարգարին, հզ․ տ 69 202 224 1 1938։ 2 1979։ հասել դեղագործական արդյունաբերու– թյունը, ինչպես նաև լաքերի, ներկերի և ներկանյութերի արտադրությունը։ Ն–ի ար– դյունաբերության ավանդական ճյուղը՝ ալմաստի մշակումը, կենտրոնացած է գե– րազանցապես Ամստերդամում։ Սննդի ար– դյունաբերության ճյուղերն իրենց նշանա– կությամբ զիջում են միայն մետաղամշակ– ման ճյուղերին։ Սննդարդյունաբերության շրջանառության ավելի քան 1/3-ը բաժին է ընկնում մսակաթնային ճյուղին։ Զար– գացած են նաև պահածոների, շոկոլադի և գարեջրի արտադրությունը։ Թեթե ար– դյունաբերության ճյուղերից աչքի է ընկ– նում տեքստիլը, որի շրջանառության 1/3-ը բաժին է ընկնում բամբակեղենի արտադրանքին (հիմնական շրջանը՝ Տվենտե) և արհեստական մետաքսի ար– տադրությանը։ Գյուղատնտեսությունը։ Գյուղատնտ․ արտադրությունն աչքի է ընկնում բարձր ինտենսիվությամբ և ապրանքայնությամբ, տալիս է երկրի արտահանության արժեքի ավելի քան 1/4-ը։ Ն–ի գյուղատնտեսու– թյունն ունի խիստ արտահայտված կա– պիտալիստական բնույթ։ Գյուղատնտ․ հո– ղերի ավելի քան 3/4-ը պատկանում է խո– շոր և միջակ տնտեսություններին, որոն– ցից յուրաքանչյուրն ունի 10 Лш-ից ավելի վարելահող։ Տարածված է վարձակալու– թյունը և վարձու աշխատանքի օգտագոր– ծումը։ Ետպատերազմյան տարիներին զգալիորեն աճել է գյուղատնտ․ արտա– դրության ինտենսիվությունը ի հաշիվ Նավթազտիչ գործարան Ռոտերդամում Պոլդերներ գյուղատնտ․ աշխատանքների մեքենա– յացման։ Գյուղատնտեսության մեջ օգ– տագործվում է 2,2 մլն հա հող (այդ թվում նաե նախկին ծովածոցերի չորացված տա– րածությունը)։ Հողահանդակների 62% –ը կազմում են մարգագետիններն ու արոտա– վայրերը, վարելահողերը համեմատաբար քիչ են (32%), այգիները, բանջարանոց– ները և ծաղկաբուծության համար օգտա– գործվող հողերը՝ մոտ 6%։ Անասնաբու– ծությունը տալիս է գյուղատնտեսության ամբողջ եկամտի 2/3-ը։ Ն․ կաթնամթերք– ներ (պանիր, յուղ, խտացրած կաթ և կա– թի փոշի), ինչպես նաև ձու, հավի միս, մսի պահածոներ արտահանող առաջա– տար երկրներից է։ Բուսաբուծության ար– տադրանքի արժեքի 60% –ը տալիս են այգեգործությունը, բանջարաբուծությու– նը և ծաղկաբուծությունը։ Ծաղկաբուծու– թյան գլխավոր կենտրոններից է Հառլե– մը։ Արտահանում է մեծ քանակությամբ ծաղիկներ և կակաչի, նարգիզի, հակինթի կոճղեզներ։ Ն․ հայտնի է բանջարեղենի արտահանությամբ։ Ջերմոցներով (հողա– տարածությունը՝ 9 հզ․ հա) և ջերմոցային բանջարեղենի, հատապտուղների ու խա– ղողի արտահանությամբ գրավում է I տեղն աշխարհում։ Ն․ կարտոֆիլի խոշոր արտահանող է։ Չնայած բարձր բերքին, սեփական հացը չի բավարարում։ Ներմու– ծում են հացահատիկ և անասնակեր։ 1980-ին երկրում կար 5225 հզ․ խոշոր եղջերավոր անասուն (այդ թվում կովեր՝ 2356 հզ․), 10137 հգ․ խոզ։ 1980-ին ար– տադրվել է 882 հզ․ ա ցորեն, 39 հզ․ ա տարեկան, 258 հզ․ ա գարի, 94 հզ․ ա վարսակ, 6267 հզ․ ա կարտոֆիլ, 5931 հզ․ ա շաքարի ճակնդեղ, 415 հզ․ ա սոխ։ Ձկնորսությունը Ն–ի տնտեսության ավանդական ճյուղերից է, կենտրոնացած է Ատլանտյան օվկիանոսում, Հյուսիսա– յին ծովում և էյսելմեր ծոցում։ Որսում են գլխավորապես տափակաձուկ և ծովա– տառեխ։ Տրանսպորտը։ Ծովային առետրական նավատորմի տարողությունը (ներառյալ լատինաամերիկյան և աֆրիկյան նավա– հանգիստներում գրանցված նավերը) 5,7 մլն բրուտտո ռեգիստրային ա է (1980)։ Երկրի և աշխարհի խոշորագույն նավա– հանգիստը Ռոտերդամն է (բեռնաշրջա– նառությունը մոտ 278 մլն ա, 1979), երկ– րորդ խոշոր նավահանգիստը՝ Ամստեր– դամը (բեռնաշրջանառությունը՝ ավելի քան 20 մլն բրուտտո ռեգիստրային ա)։ Բեռների ներքին Փոխադրումների ընդ– հանուր ծավալում 3/4-ը կազմում է ավտո– տրանսպորտի բաժինը։ Նավագնացու– թյան համար կարեոր նշանակություն ունեն գետերը և ջրանցքները։ Նավարկելի