Էջ:Հանրամատչելի բժշկական հանրագիտարան (Popular medical encyclopedia).djvu/692

Վիքիդարանից՝ ազատ գրադարանից
Jump to navigation Jump to search
Այս էջը սրբագրված է



Աղյուսակ


Մարդու համար վտանգավոր վիրուսներ

Վ-ի հիմն. ընտանիքները, սեռերը, առանձին Վ. Վ-ի չափերը նանոմետրերով (նմ) Բնության մեջ հանդիպող Վ-ի տիպերի թիվը Մարդու համար ախտածին Վ-ի տիպերի թիվը Վ-ի հարուցած հիվանդությունները
ԴՆԹ պարունակող Վ. ԴՆԹ պարունակող Վ.
Ծաղիկի Վ-ի ընտանիք 300-450 >50 1 մարդու և կենդանիների բնական ծաղիկ
Տենդաբշտիկի Վ-ի ընտանիք 120-150 >30 8 Վանդակի -
Տենդաբշտիկի 1-ին տիպի վիրուս 120-150 1 1 աչքի, լորձաթաղանթների, մաշկի հիվանդություններ
Տենդաբշտիկի 2-րդ տիպի վիրուս 120-150 1 1 երբեմն ուռուցքներ և գլխուղեղի բորբոքումներ
Ջրծաղիկի վիրուս 120-200 1 1 ջրծաղիկ, տենդաբշտիկ (որքին գոտևորող)
Ցիտոմեգալովիրուս 120-200 1 1 ցիտոմեգալիա
Էփսթայն-Բարի վիրուս 120-200 1 1 վարակիչ մոնոնուկլեոզ, կոկորդի ուռուցքներ
Լյարդավիրուսներ 42-45 7 1 լյարդաբորբ B (շիճուկային լյարդաբորբ)
Ադենովիրուսների ընտանիք 70-90 >74 41 սուր շնչառ. հիվանդություններ, աղիքների ախտահարում, աչքի հիվանդություններ
Պապիլոմավիրուսների սեռ 55 >30 >10 գորտնուկներ, ուռուցքներ
Պապիլոմավիրուսների սեռ 45 5 1 էնցեֆալոպաթիաներ
ՌՆԹ պարունակող Վ. ՌՆԹ պարունակող Վ.
Ռաբդովիրուսների ընտանիք 50-95 75 8 կատաղություն, բշտիկային բերանաբորբ
Կորոնավիրուսների ընտանիք 75-160 >9 3 սուր շնչառ. հիվանդություններ, աղիքների ախտահարումներ
Պարամիքսովիրուսների ընտանիք 150-250 20 9 սուր շնչառ. հիվանդություններ, աչքի ախտահարումներ
Հարականջագեղձի բորբոքման վիրուս 150 1 1 խոզուկ
Կարմրուկի վիրուս 150-250 1 1 կարմրուկ
Օրթոմիքսովիրուսների ընտանիք 80-120 3 3 Գրիպ A, B, C
Բունյավիրուսների ընտանիք 90-100 >200 >50 գլխուղեղի բորբոքումներ, արյունահոսական տենդեր, մլակային տենդեր
Ռետրովիրուսների ընտանիք 80-100 >20 անհայտ քաղցկեղի, սարկոմայի, լեյկոզի հարուցիչներ, ձեռքբերովի իմունային անբավարարության համախտանիշ (ՁԻԱՀ)
Ռեովիրուսների ընտանիք 60-80 80 20 սուր շնչառ. հիվանդություններ, աղիքային ախտահարումներ
Ռոտավիրուսների սեռ 70-75 4 2 ստամոքսի և բարակ աղիքների սուր բորբոքումներ
Տոգավիրուսների ընտանիք 40-70 200-ից ավելի շուրջ 40 գլխուղեղի բորբոքումներ, արյունահոս, տենդ
Կարմրախտի Վ-ի սեռ 60-70 1 1 կարմրախտ
Պիկորնավիրուսների ընտանիք 20-30 >250 >160 -
Էնտերովիրուսներ (աղիքային) 20-30 30 30 պոլիոմիելիտ, նյարդախտեր
Կոքսակի A և B Վ. 20-30 29 29 սրտամկանի բորբոքումներ
Ռինովիրուսներ 20-30 110 110 սուր շնչառ. հիվանդություններ
Լյարդաբորբ A-ի Վ. 27-30 1 1 լյարդաբորբ A (վարակ.)
Մարդու իմունային անբավարարության վիրուս (ՄԻԱՎ) 120 2(ՄԻԱՎ-1, ՄԻԱՎ-2) ՄԻԱՎ-1 (12 ենթատիպից) 2 ՄԻԱՎ վարակ

Նույնիսկ բոլոր հիվանդածին Վ-ի (500-ից ավելի) դեմ վակցինաների առ

նոր մոտեցումներ, վիրուսային վարակների դեմ քիմիաբուժության վերջն.

Հայտնի է, որ լայնորեն տարածված սուլֆանիլամիդային պատրաստուկները կամ հակաբիոտիկները չեն ընկճում Վ-ի բազմացումը: Հիմն. դժվարությունն այն է, որ Վ-ի բազմացումն ընկճող պատրաստուկները մեծ մասամբ զուգահեռաբար խանգարում են տեր բջջի նյութափոխանակությունը, ճնշում կենսագործունեությունը: Ուստի շատ հակաբիոտիկներ ու հակամետաբոլիտներ, որոնք օժտված են փորձանոթում Վ-ի զարգացումը ընկճելու հատկությամբ, օրգանիզմում քիչ արդյունավետ են:

Հիվանդությունների դեմ պիտանի հակավիրուսային պատրաստուկներ ստացվել են համեմատաբար վերջերս: Դրանցից են ռեմանտադինը (պաշտպանում է գրիպից կամ թեթևացնում է ընթացքը), 5-յոդուրիդինը, 5-բրոմուրիդինը և 6-ազաուրիդինը, ինչպես նաև օրգանիզմում ինտերֆերոնի առաջացումը խթանող պոլուդան և մեգասին նյութերը:

Ի տարբերություն վակցինաների և քիմպատրաստուկների՝ ինտերֆերոնն ունի ավելի լայն ազդեցություն, ակտիվ է բոլոր Վ-ի նկատմամբ, ճնշում է բջիջ ներթափանցած Վ-ի բազմացումը: Օրգանիզմում ինտերֆերոնի վատ արտադրության դեպքում վիրուսային հիվանդությունները ծանր են ընթանում: Ինտերֆերոնի կլինիկ. փորձարկումները ցույց են տվել, որ այն ակտիվ է հատկապես ռեովիրուսների հարուցած սուր շնչառ. հիվանդությունների ժամանակ, երբ վակցինան քիչ հեռանկարային է: Ինտերֆերոնի կիրառումը արդյունավետ է նաև մաշկի, աչքի և լորձաթաղանթների տենդաբշտիկային ախտահարումների ժամանակ: Գիտ. առաջնթացի ժամանակակից պայմանները թույլ են տալիս հուսալ, որ մոտ ապագայում բժշկությունը վիրուսային հիվանդությունների դեմ պայքարում կգտնի առավել արդյունավետ միջոցներ:

ՎՆԱՍՎԱԾՔԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ՕՐԹՈՊԵԴԻԱ, կլինիկ. բժշկագիտության բաժին, ուսումնասիրում է հենաշարժ. ապարատի և մաշկածածկույթների վնասվածքները, հենաշարժ. ապարատի ձևախախտումները, ախտորոշման, բուժման ու կանխարգելման հարցերը: Պատմ. աղբյուրները վկայում են, որ Հայաստանի տարածքում դեռևս 3 հզ. տարի առաջ զբաղվել են վնասվածքների, վերքերի բուժմամբ: Գրիգորիսը (13-րդ դ.) իր «Քննութիւն բնութեան մարդոյ եւ նորին ցաւոց» (հրտ. 1962) աշխատությունում