Էջ:Mikael Nalbandian, vol. 2.djvu/42

Վիքիդարանից՝ ազատ գրադարանից
Jump to navigation Jump to search
Այս էջը սրբագրված է


ձեն հնովն զհինն ուսուցանել, որ է մեռելութեամբ զմեռելութիվն ի կեանս հրաշագործել, այլ այդոքիկ ամենայն կապեալ կաշկանդեալ են դարձեալ ընդ սահմանավոր և պղտորեալ տեսութիվնս իմաստակական դարուց, յորս կեցին դպրոցականք: Եվ ոչ յաջողեցավ այդպիսեաց տեսանել գցանկութիվն իվրեանց կատարեալ, թող զսակավ բացառութիվնս, որք դարձեալ միջնորդութեամբ յավէտ այլոց լեզուաց, իմա դու ինձ օտարաց. թագավորեցին ի վերայ լեզուին շատ կամ սակավ, եթէ թագավորեցին:Չունիմք բան ասելոյ վասն ուսումնասէր օրագրին Սինկափորայ, զի ոչ կարացաք ցայս վայր ժամանակի ճանաչել զնպատակ նորա: Օրագիր այդ յավէտ քան զայլս թոփ մեզ զարմանալի, մինչև ինքնին ոչ բացայայտեսցէ զիվր նպատակ և պատճառ այդունակ ուղղութեանն: Եկեսցուք այժմ ի զննել «Բազմավեպ» օրագրոյն Մխիթարեանց անցանելով զկնի «յեվրոպա» վիէննայի: «Զբազմավէպ» օրագիրդ ի սկզբանէ անտի գոյութեան նորա մինչև ցնոր ավուրս ընթերցեալ եմք անընդհատ, և ծանուցեալ զայս և եթ, զի այդ օրագրութիվն ճանապարհ էր շահաստացութեան և վաճառականութեան միայն, քանզի չունի նա տպագրութեամբ քանի մի հին ազգային տաղերգութեանց և դամբանական ոտանավորաց, որք յավէտ քան զայլ առարկայս տեսանին, արդարանալ առաջի կրիտիկական սուրբ դատաստանի, բնական հատուած օրագրիդ կերակրի միշտ ի Շտեմարանէ պիտանէ գիտելեաց Զմիվռնիոյ, երբեմն հրատարակելոյ, զոր իվրաքանչիվր ոք ի մէնջ կարէ տեսանել և ի վերայ հասանել ճշմարտութեան ասացելոցս, իսկ դատողութիվն այրական, իմաստ և կարծիք, գաղափարք կենդանիք և հայեցուածք յազգս ազգս գիտութեանց, որովք լուսափայլին միտք և սնանի հոգին, տարագիր է յօրագրէ անտի, յորում ոչ զվերջին տեզին ունին ամսական առեղծուածք Մխիթարեանց, հանելուկ վերտառութեամբ պատուասիրեալ, թող զանախորժ կազմուած լեզուին, զոր ի վերջին ավուրս փոքր ինչ մարդացուցին: Իսկ «Եվրոպա» լրագիր Վիեննայի թովի մեզ զբոսանաց աղագավ յարուցեալ յաղագս պատուելի Մխիթարեան միաբանութեան տեղվոյն, և կամ իբրև հնար տարածելոյ զանալի կարծիս և զդատողութիվնս աբեղայամիտ հեղինակացն, յորոց սակի համարի և 1 թերթն յունուար ամսոյ 1853 թուականի, յորում անամօթաբար պարտական կացուցանէին զսուրբն Մեսրոպ Մխիթարայ Սեբաստացվոյ, որ քար հանդիսացավ գայթակղութեան, ձգեալ զկնի զբազմութիվն դիվրագայթ ոմանց հայոց ի մոլորական եկեղեցին Հռովմայ: Այսոքիկ ամենայն տխուր յիշատակարանք հայկական ողորմ տգիտութեան կսկծեցուցանէին գսիրտ մեր, այլ թագուցանել զայս քաղցկեզ, 42