Էջ:Mikael Nalbandian, vol. 2.djvu/49

Վիքիդարանից՝ ազատ գրադարանից
Jump to navigation Jump to search
Այս էջը սրբագրված չէ


թեան, ապա արժան էր զցրտ ութ իւնն ջեոուցանել ոչ սաոնամանեօք, այլ հր ով, լասով զխ ալարն փարատեալ, այսինքն հիմնարկելով զնոր հաս• տարան նոր հայախօսոլթեան։ Այլ յետ բազմիցս յընթացս ճառիս փշե֊ լոյ զնորգ հայախօսութիւն, արժան համարիմք խօսիլ ղկազմութենէ նո¬ թա, թէ զիա՞րդ արժան էր գործանալորել Լ լինել հնար և կամուրջ լա֊ սաւորութեան։ թառիւս նոր հայախօս ոլթիւն չիմանամք երբէք զխարխւս- րեալն և զխառնակեալն եկամուտ օտարաձայնութեամբ*, այլ մաքրեալ, մշակեալ և զպակասոլթիւն ի հնոյ անտի լցուցեալ ոչ տարաձայն կեր- պարանաւորութեամբ ըստ քաղաքաց և ըստ աշխարհաց, այլ զմի և եթ կալեալ շալիղ հասարակաց հասկանալի' որոց ի սփիւռս նշտեհին Ասիոյ և Եւրոպիոյ ըստ ժամանակին շնորհելոյ։ Արք ոմանք որք ի բանագիտաց համարի զանձինս ունին առ անձնա¬ պահ ութ ե ան և եթ ախոյեան հանդիսանան երկնային ճշմարտոլթեանս, թէև չէր արժան ցաւել վշտանալ ընդ այս, զի բնական էր ան տ ան ե լի լի֊ նել ճառագայթից արևու, որոց <Հ1 անընթ.> էին։ Մինն ի նոցանէ վերամ- բարձեալ զինքն ըստ Հայկական առակին ի < կոկիլսոնհ> հայոց և ո'չ առ երես նետեալ զսքեմ աբեղայութեանՀ աղաղակէր ռամկախօսութիլն լինել իսկ, միւս ոմն փիլիսոփա յ քան զնա, թէ վասն է՞ր խառն ընդ բառից հին լեզուի, այս ամենայն խօսք և զրոյքք էս^լի եղեն զկնի տպադրոլթեան «Առաջին հոգեղէն կերակրոյ հայազգի երեխաների համար», զոր հրատա֊ րակեաց գերապատիլ Նազարեանց։ Եթե աշխարհիկ լեզու Հայոց, յար֊ դարեալ և մշակեալ ըստ պիտոյից աւուրցս, ունելոց էր զանունդ ռամ կա- խօսութիւն, ապա' ուրեմն և այլ ամենայն լեզուք, որք ի լատին ական էն ելեալ կերպաւորեցան ի զանազան բարբառս Եւրոպիոյ} են ռամկախօ֊ սոլթիլն, և նոյն ինքն որ դատագիտէ զայսՀ ռամիկ, զի բաց ի լատինա¬ կան էն գիտէ և զայլս' ծնունդս լատինականին։ Իսկ միւսն, ո՞վ հիւանդու֊ թեանս մտաց, ցայն վայր յետնեալ գտալ ի ճշմ արտ ութեն է առ անձ¬ նապահ ութ ե ան և եթ... զի ո'չ կարաց դատել, թէ չէր արժան զպակա- սեալս յաշխարհիկ լեզուի փոխ առնուլ ի Պարսից կամ յԱրաբացւոց, այլ ի սեպհական հին լեզուէ, եթէ վերահասու էեալ էր նորա կազմու- թեան Հռովմէական լեզուաց, չեմք յերկբայս թէ նա ինքնին աչօք բացօք տեսան էր զվտանդաւոր արտևան քարակտուր էերին, յորոյ ի վերջին շուրթն մղեալ ի հողմոյ տդիտութեան՝ հանդերձէր սուզել դահավէժ ի վիհ կորստեան համատարածն ովկիանոլ։ Իմաստունքն Հայոց զանդիտեալ ի կերպարանափոխութեանց, զորս<■

  • Sb'u Սայաթ-Նովա։ տպեալ ի Մոսկվա, 1852։

4У 4-294