ՀՍՀ/ԱԶԱՏ ԺԱՄԱՆԱԿ
ԱԶԱՏ ԺԱՄԱՆԱԿ, արտաաշխատանքային ժամանակի մաս, որ մարդիկ օգտագործում են հանգստի, ուսման, որակավորումը բարձրացնելու, հասարակական աշխատանքի, հոգեկան պահանջմունքների բավարարման ևնի համար։ Ա. ժ-ի բնույթը որոշվում է արտադրահարաբերությունների էությամբ։ Մարքսը նշել է, որ կապիտալիզմի պայմաններում շահագործող դասակարգի ազատ ժամանակն ստեղծվում է աշխատավորների ամբողջ կյանքն աշխատաժամանակի վերածելու միջոցով։ Սոցիալիզմը վերացնում է Ա. ժ-ի և աշխատաժամանակի միջև եղած հակամարտությունը՝ ստեղծելով առաջինը երկարացնելու և երկրորդը սահմանափակելու իրական պայմաններ։ Սոցիալիստական հասարակարգում Ա. ժ-ի մեծացմանը նպաստում են աշխատանքի արտադրողականության բարձրացումը և դրա հիման վրա՝ աշխատաժամանակի կրճատումը։ Միաժամանակ Ա. ժ. կարելի է երկարացնել աշխատավորների արտաաշխատանքային ժամանակի այլ տարրերի նպատակամետ օգտագործման հաշվին։