ՀՍՀ/ԱԶՈՏԱԿԱՆ ՊԱՐԱՐՏԱՆՅՈՒԹԵՐ

ԱԶՈՏԱԿԱՆ ՊԱՐԱՐՏԱՆՅՈՒԹԵՐ, ազոտ պարանակող նյութեր, օգտագործվում են հողերի բերրիությունը բարձրացնելու համար։ Ա. պ. բաժանվում են նիտրատային, ամոնիումական, ամոնիումանիտրատային և ամիդային խմբերի։ Կարևորագույններն են՝ ամոնիումի բորակը՝ 33–35%, ամոնիումի սուլֆատը՝ 20–21% նատրիումական (չիլիական) բորակը՝ 15–16%, կալցիումական (հնդկական) բորակը՝ 13–14%, կալցիումի ցիանամիդը՝ 18–21%, միզանյութը՝ 45–46% , հեղուկ ամոնիակը՝ 82%, ամոնիակաջուրը՝ 20–21% ազոտի պարունակությամբ ևն։ Ա. պ. 80% ամոնիումական պարարտանյութեր են, որոնք լավ են լուծվում ջրում, ունեն ֆիզիոլոգիապես թթու ռեակցիա, կիրառվում են չեզոք և հիմնային հողերում։ Ա. պ. օգտագործվում են հիմնական, նախացանքային, ցանքակից պարարտացման, ավելի շատ՝ սնուցումների ձևով։ Միջին քանակը (ազոտի հաշվով) կախված է մշակվողբույսի տեսակից, հողի և ագրոտեխնիկայի բնույթից, կլիմայական պայմաններից, ցանքաշրջանառության տիպից և կազմում է (1 հա-ին կգ-ով). հացաբույսերի համար՝ 45–60, ճակնդեղի՝ 60–90, կարտոֆիլի՝ 60–75, բամբակենու՝ 90–120, խաղողի՝ 60–80 ևն։ Ա. պ. սկսել են արտադրել XX դարի սկզբին, ՀՍՍՀ–ում՝ 1934-ից (Կիրովական)։

Գրկ. Դավթյան Գ. Ս., Ազոտական պարարտանյութերը ն նրանց կիրառումը, Ե., 1947։