Jump to content

ՀՍՀ/ԱԼՈՍՏԵՐԻԿ ԿԱՐԳԱՎՈՐՈՒՄ

Վիքիդարանից՝ ազատ գրադարանից

ԱԼՈՍՏԵՐԻԿ ԿԱՐԳԱՎՈՐՈՒՄ (< ալո…+ στερεός – տարածական), կենդանի օրգանիզմում նյութափոխանակության ինքնակարգավորման հիմնական ձևերից մեկը։ Նյութափոխանակության ընթացքում առաջացող միացություններն ազդում են սպիտակուցների տարածական կառուցվածքի վրա և կարգավորում նրանց գործունեությունը։ Ալոստերիկ վերածումների է ենթարկվում այն սպիտակուցների տարածական կառուցվածքը, որոնք կազմված են ալոստերիկ կարգավորիչներով միացած ենթամիավորներից։ Ալոստերիկ կարգավորիչները ֆերմենտային շղթաների գործունեության վերջնական պրոդուկտներն են, ազդում են շղթայի միայն աոաջին ռեակցիան կատալիզող սկզբնական ֆերմենտի վրա և արգելակում նրա գործունեությունը։ Այստեղից էլ Ա. կ–մանը տրվել է նաև արգելակում վերջնական պրոդուկտով անվանումը։ Նման ձևով է կարգավորվում բջիջում սպիտակուցների փոխարկման հետևանքով առաջացած նյութերի քանակական սինթեզը։ Գենետիկական ապարատի Ա. կ. հայտնաբերել են ֆրանսիացի գիտնականներ Ֆ. Ժակոբը, Ժ. Մոնոն, Ա. Լվովը (նոբելյան մրցանակ, 1965)։ Ս. Հովհաննիսյան