ՀՍՀ/Ալֆա–տրոհում
ԱԼՖԱ–ՏՐՈՀՈՒՄ, α-տրոհում, ատոմային միջուկների ալֆա–մասնիկների ինքնաբերաբար (սպոնտանային) առաքումը ռադիոակտիվ տրոհման պրոցեսում (տես Ռադիոակտիվություն)։ Ա–տ–ման ժամանակ z ատոմական համար և A զանգվածի թիվ ունեցող ռադիոակտիվ միջուկից առաքվում է հելիումի ատոմի միջուկ՝ , և վերածվում A – 4 զանգվածի թիվ և z – 2 լիցք ունեցող միջուկի։ Օրինակ՝ ռադիումը առաքում է α-մասնիկ և փոխարկվում ռադոնի ։ Հայտնի են մոտ 200 α-ռադիոակտիվ միջուկներ, որոնցից շատերը ծանր են կապարից (z > 82)։
![{\displaystyle {{\vphantom {A}}_{\hphantom {2}}^{\hphantom {4}}{\mkern {-1.5mu}}{\vphantom {A}}_{{\vphantom {2}}{\llap {\smash[{t}]{2}}}}^{{\smash[{t}]{\vphantom {2}}}{\llap {4}}}\mathrm {He} }}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/25cec11be607e431e8b87a7fd99dcd2f6a5057ac)
![{\displaystyle {({\vphantom {A}}_{\hphantom {2}}^{\hphantom {4}}{\mkern {-1.5mu}}{\vphantom {A}}_{{\vphantom {2}}{\llap {\smash[{t}]{2}}}}^{{\smash[{t}]{\vphantom {2}}}{\llap {4}}}\mathrm {He} )}}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/df7ef52a1bf0079d9570f45c637d98e5d30726a7)
![{\displaystyle {({\vphantom {A}}_{\hphantom {88}}^{\hphantom {226}}{\mkern {-1.5mu}}{\vphantom {A}}_{{\vphantom {2}}{\llap {\smash[{t}]{88}}}}^{{\smash[{t}]{\vphantom {2}}}{\llap {226}}}\mathrm {Ra} ~\to {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{88}}^{222}\mathrm {Rn} {}+{}\,~{\vphantom {A}}_{\hphantom {2}}^{\hphantom {4}}{\mkern {-1.5mu}}{\vphantom {A}}_{{\vphantom {2}}{\llap {\smash[{t}]{2}}}}^{{\smash[{t}]{\vphantom {2}}}{\llap {4}}}\mathrm {He} )}}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/1d1da33e3e97a9c129874107227cdba1353f1e30)
Ռադիոակտիվ իզոտոպի Ա–տ–ման ժամանակ առաքված α-մասնիկներն ունենում են մոտավորապես հավասար էներգիա։ Ա–տ–ման ժամանակ միջուկի և α-մասնիկի ստացած էներգիաները հակադարձ համեմատական են նրանց զանգվածներին։ Տարբեր իզոտոպների համար α-մասնիկների էներգիան տարբեր է։ Եթե տվյալ իզոտոպի կիսատրոհման պարբերությունը (կամ նրա կյանքի տևողությունը) փոքր է, ապա էներգիան մեծ է։ α-ռադիոակտիվ իզոտոպների կյանքի տևողությունը փոփոխվում է ~3·10–7 վրկ–ից մինչև 5·1015 տարի ։ Ա–տ–ման հավանականությունը խիստ կախված է միջուկի չափից, որը և հնարավորություն է տալիս որոշել ծանր միջուկների չափերը։
![{\displaystyle {({\vphantom {A}}_{\hphantom {}}^{\hphantom {212}}{\mkern {-1.5mu}}{\vphantom {A}}_{{\vphantom {2}}{\llap {\smash[{t}]{}}}}^{{\smash[{t}]{\vphantom {2}}}{\llap {212}}}\mathrm {Po} )}}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/981ad7cbf37f08262ab72b51f4b16fa4e210d365)
![{\displaystyle {({\vphantom {A}}_{\hphantom {}}^{\hphantom {142}}{\mkern {-1.5mu}}{\vphantom {A}}_{{\vphantom {2}}{\llap {\smash[{t}]{}}}}^{{\smash[{t}]{\vphantom {2}}}{\llap {142}}}\mathrm {Ce} )}}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/787cb2377fcb029f7c11812c61ad766d51548664)