ՀՍՀ/ԱՆԳԿՈՐ

ԱՆԳԿՈՐ, տաճարների, պալատնեռի, ջրամբարների, ջրանցքների վիթխարի համալիր, որ գա Կվում է Թոնլե–Սապ լճից հյուսիս, Սիեմ–Ռեապ քաղաքի (Կամբոջա) մոտ։ Կառուցվել է IX–XIII դդ. կհմերական ֆեոդալական պետության ծաղկման շրջանում։ Ա–ում պահպանվել են երկու մայրաքաղաքների՝ Յաշոդհարապուրայի (հիմնադրվել է IX դ. վերջին) և Անգկոր Թհոմի (XII–XIII դդ. վերջ) ավերակները, փայտաշեն պալատների քարե դարավանդ–որմնախարիսխներ, աստիճանական բուրգերի տեսքով բրահմայական և բուդդայական «տաճար–լեռներ» և ընդարձակ տաճարային համակառույցներ։ Խաշորագույն (1300 մ × 1500 մ, բարձր. 66 մ) համակառույցը՝ Անգկոր Վատը (մոտ 1113–50-ին), աչքի է ընկնում հատակագծի երկրաչափական խստությամբ, վեհ, հարմոնիկ կոմպոզիցիայով։ Հինգ համաչափ աշտարակներով, ստորոտին աստիճանաձև երեք դարավանդներով «տաճար–լեռը» շրջափակում են սյունաշար սրահներն իրենց անկյունային աշտարակներով և դարպասների տաղավարներով։ Անգկոր Թհոմը, որը հատակագծում քառակուսի Է, զբաղեցնում է ավելի քան 9 կմ² տարածություն։ Առանցքային չորս փողոցներ քաղաքային դարպասներից տանում են դեպի կենտրոն, ուր Բայոն տաճարն Է, որի 54 աշտարակները և 5 վերդարպասային աշտարակները («զոպուրա») զարդարված են հսկա (մինչև 2,4 մ) դիմաքանդակներով։ Ա. հարուստ Է բազմազան հարթաքանդակներով։

(նկ․) Անգկոր Վատի (մոտ 1113–50) ընդհանուր տեսքը։

(նկ․) Բայոն տաճարի աշտարակը Անգկոր Թհոմում։ XII դ. վերջ– XIII դ.։