Jump to content

ՀՍՀ/ԱՆՏԱՐԿՏԻԿԱԿԱՆ ՕԱԶԻՍՆԵՐ

Վիքիդարանից՝ ազատ գրադարանից

ԱՆՏԱՐԿՏԻԿԱԿԱՆ ՕԱԶԻՍՆԵՐ, սառցածածկույթից ազատ ցամաքի տեղամասեր Անտարկտիդայամ։ Առանձին վայրերում Ա. օ. գրավում են մեծ տարածություններ (մի քանի տասնյակից մինչև մի քանի հարյուր կմ²) և հարուստ են լճերով։ Ամռանն օազիսներում ջերմաստիճանը 0°–ից բարձր է։ Առաջին Ա. օ. հայտնաբերել է Ռ. Սկոտի արշավախումբը (1901–04)՝ Մակ–Մյորդո նեղուցի մոտ։ Մեծ Ա. օ–ից է Ուիլքսի երկրի արմ–ում գտնվող Բանգերա օազիսը (425 կմ²). այն հանգամանորեն ուսումնասիրել է սովետական արշավախումբը (1956–58)։ Ա. օ. կան Վիկտորիայի երկրում, Ալեքսանդր Առաջինի երկրում, Ուիլքսի երկրում, Գրեյամի երկրռոմ ևն։ Բուսական և կենդանական աշխարհը շատ աղքատ է։ Տեղ–տեղ աճում են քարաքոսեր և մամուռներ։ Թռչուններից բնակալում են մրրկահավը, հյուսիսային ուրուրը, Ադելի պինգվինը։ Ա. օ–ի առաջացումը մեծ մասամբ կապում են Անտարկտիկական սառցածածկույթի եզրամասային զոնայում սառցի նահանջի հետ։ Սառցից ազատված մուգ ժայռերը կուտակում են արևային զգալի ջերմություն և, դրանով իսկ, նպաստավոր պայմաններ ստեղծում օազիսների զարգացման համար։