ՀՍՀ/ԱՇԽԱՏԱՆՔԱՅԻՆ ԿԱՐԳԱՊԱՀՈՒԹՅՈՒՆ
ԱՇԽԱՏԱՆՔԱՅԻՆ ԿԱՐԳԱՊԱՀՈՒԹՅՈՒՆ, հասարակական աշխատանքի կազմակերպման հիմք, համատեղ աշխատանքի անհրաժեշտ պայման։ Յուրաքանչյուր հասարակարգի հատուկ են Ա. կ–յան առանձնահատուկ ձևեր ու մեթոդներ, որոնք պայմանավորված են տիրապետող արտադրահարաբերությունների բնույթով։ Դասակարգային հակամարտության վրա հիմնված բոլոր հասարակարգերում Ա. կ. ունեցել է հարկադրական բնույթ, որի նպատակն է եղել ուժեղացնել աշխատավորների շահագործումն ու հարստացնել արտադրության միջոցների սեփականատերերին։ Ստրկատիրական և ֆեոդալական հասարակարգերում Ա. կ. ստեղծվել է արտատնտեսական հարկադրանքի, կապիտալիստական հասարակարգում՝ տնտեսական հարկադրանքի զորությամբ։ Իրավականորեն ազատ, բայց ընչազուրկ բանվորը գոյամիջոցներ հայթայթելու համար ստիպված է վաճառել իր աշխատուժը։
Սոցիալիստական Ա. կ. կազմակերպվում է շահագործումից ազատ սոցիալիստական արտադրահարաբերությունների հիման վրա. նրա նպատակն է արտադրության անընդհատ աճի պայմաններում ապահովել աշխատավորների բարեկեցության բարձրացումը։ Սոցիալիստական Ա. կ. ունի գիտակցական և ստեղծագործական բնույթ։ Ըստ աշխատանքի քանակի ու որակի բաշխումն աշխատանքը դարձնում է ընդհանրական և պարտադիր։ Սոցիալիստական Ա. կ. կազմակերպվում է խրախուսման, համոզման և դաստիարակման մեթոդներով։ Ա. կ–յան ամրապնդումն ապահովում է աշխատօրվա լրիվ, արտադրության միջոցների արդյունավետ և խնայողաբար օգտագործումը, արտադրանքի որակի բարձրացումը։