ՀՍՀ/ԱՇՈՏ ԳՈՒՍԱՆ

ԱՇՈՏ (Աշոտ Հայրապետի Դաղալյան, ծն. 1907), հայ գուսան։ ՀՍՍՀ ժողովրդ. արտիստ (1967)։ Ծնվել է ապրիլի 12 (25)–ին, Գորիսում։ Որպես գուսան հանդես է եկել 1928-ից («Աշուղ եմ», «Վառող սեր» ևն)։ 1946-ին, 1955-ին և 1958-ին Երևանում լույս են տեսել նրա երգերի ժողովածուները («Գուսանական երգեր», «Գուսանի սերը», «Գուսանի սերը»՝ լրացված և նոտագրված)։ Ա–ի երգերին հատուկ է թեմատիկ բազմազանությունը։ Հարազատ մնալով հայ ժողովրդական երգարվեստի ձայնելևէջային, ռիթմական, կառուցվածքային ձևերի ավանդական միջոցներին՝ Ա. ստեղծել է երգերի նոր, ինքնատիպ երաժշտական լեզու։ Իր մեղեդիներում օգտագործել է ասերգի, երգի և պարերգի արտահայտչամիջոցները։ Ա–ի երգերը («Զանգեզուրի բարի ծնունդ», «Էն սարերը», «Սարվորի երգը», «Սյունյաց սարեր», «Պախրա», «Հուշարձան աղբյուր», «Հով սարեր, մով սարեր», «Սարի սիրուն յար», «Ո՛ւր է», «Գուսանն էն է», «Արի բաղերով», «Յար առանց քեզ ինչիս է պետք», «Սերս վանքում Տաթևի» ևն) լայն ժողովրդականություն են վայելում։ Ա. ժամանակակից հայկական գուսանական արվեստի ականավոր ներկայացուցիչներից է։

Գրկ. Առաքելյան Ե., ուզաթաթավ երգեր ստեղծողը, «Կուլտուր–լուսավորական աշխատանք», 1965, № 1։ Գասպարյան Ս., Գուսան Աշոտ, «Կուլտուր–լուսավորակսւն աշխատանք», 1967, № 8։ Մ. Մանուկյան