ՀՍՀ/ԱՍՊԻՐԱՆՏՈՒՐԱ

ԱՍՊԻՐԱՆՏՈՒՐԱ, բուհերի և գիտահետազոտական հիմնարկների համար գիտական և մանկավարժական կադրեր պատրաստելու հիմնական ձև ՍՍՀՄ–ում: Կազմակերպվել է 1925 թ.-ին: Ասպիրանտներ պատրաստվում են արտադրությունից կտրված՝ ստացիոնար և արտադրությունից չկտրված՝ հեռակա: Ասպիրանտուրա կարող են ընդունվել 45-ից ոչ բարձր տարիք ունեցող անձինք, որոնք ունեն բարձրագույն կրթություն և հատուկ ընդունակություններ են ցուցաբերել գիտական և մանկավարժական աշխատանքի նկատմամբ: Ասպիրանտների պատրաստման ժամկետը, որպես կանոն, երեք տարի է (հեռակա ասպիրանտուրայում՝ 4 տարի): Այդ տարիներին ասպիրանտը հանձնում է թեկնածուակաև քննություններ և գրում դիսերտացիոն աշխատանք, որը որպես մենագրություն կամ առանձին հոդվածների ձևով գիտական հանդեսներում հրատարակվելուց հետո ներկայացվում է պաշտպանության՝ գիտությունևերի թեկնածուի գիտական աստիճան ստանալու համար: ՀՍՍՀ–ում ասպիրանտուրան ստեղծվել է 1928 թ.-ի սեպտեմբերին, Երևանի պետական համալսարանում: 1928-1929 թթ. ուսումնական տարում ունեցել է 8 տեղ, որից 5-ը՝ մանկավարժական, 2-ը՝ գյուղատնտեսական և մեկը բժշկակաև ֆակուլտետներում: Հետագայում ասպիրանտուրան ստեղծվեց բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում և գիտահետազոտական հիմնարկների մեծ մասում՝ Երևանի անասնաբուծական–անասնաբուժական ինստիտուտում (1933 թ.), Երևանի Կարլ Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտում (1938 թ.), Երևանի գյուղատնտեսական ինստիտուտում (1938 թ.), ՀՍՍՀ ԳԱ–ում (1943 թ.) և այլն:

Գիտության զարգացման և գիտական կադրերի աճին զուգընթաց Հայկական ՍՍՀ–ում տարեցտարի ավելացել է ասպիրանտների թիվը: Տես աղյուսակը:

Ասպիրանտների թիվը
Տարի	Ընդամենը	Այդ թվում
		բարձրագույն ուս. հաստատություններում	գիտահետազոտական հիմնարկներում
1928	8	8	–
1940	142	110	32
1950	297	257	40
1960	364	158	206
1970	1180	595	585
1972	1161	562	599