ՀՍՀ/ԱՏԼԱՆՏ

ԱՏԼԱՆՏ [հին հուն, դիցաբանության հերոս ԱՏլաս (հուն. Άτλας)տիտանի անունով, որն աստվածների դեմ տիտանների կռվին մասնակցելու համար, որպես պատիժ, Զևսի հրամանով իր ուսերին պահում էր երկնակամարը], ճարտարապետության մեջ՝ տղամարդու արձան, որ տեղադրվում է օրդերի սյան կամ որմնասյան փոխարեն, պահում է շինության ծածկը, պատշգամբը ևն։ Կիրառվել է անտիկ շրջանում (Զևսի տաճարը Ակրագասում՝ Ակրագանտ, այժմ Ագրիջենտո, Իտալիա, V դ. մ.թ.ա.) և XVII դարից մինչև XX դ. սկզբի ճարտարապետության մեջ (Թուլոնի ռատուշայի Ա–ները, Ֆրանսիա, 1656–57, քանդակագործ Պ. Պյուժե։ Լենինգրադի Նոր Էրմիտաժի սյունասրահի Ա–ները, 1844–49, քանդակագործ Ա. Ի. Տերեբենյով)։ Գառնիի հեթանոսական տաճարի (I դ.) հյուսիսային ճակատի աստիճանների երկու կողմում կան Ա. պատկերող բարձրաքանդակներ։