ՀՍՀ/ԱՏՐՈՊԱՏԵՍ

ԱՏՐՈՊԱՏԵՍ (ծն. և մահ. թթ. անհտ.), Աքեմենյանների սատրապը Փոքր Մարաստանում, մ. թ. ա. IV դարում։ Գավգամելայի ճակատամարտում (մ. թ. ա. 331) Ա. գլխավորում էր մարական զորքը։ Դարեհ III Կոդոմանոսի պարտությունից հետո Ա. մ. թ. ա. 328-ին, դստերը կնության տալով Պերդիկաս զորավարին, մերձեցավ մակեդոնական իշխողներին և պահպանեց Փոքր Մարաստանի ինքնավարությունը։ Պերդիկասի դավադրական սպանությունից (մ. թ. ա. 321) հետո Ա., օգտվելով դիադոքոսների մեջ ծագած պատերազմական իրադրությունից և հենվելով իր ռազմական ուժերի (10 հզ. հեծյալ, 40 հզ. հետևակ) վրա, Փոքր Մարաստանը հռչակեց անկախ թագավորություն։ Փոքր Մարաստանն այնուհետև Ա–ի անունով հունական աղբյուրներում կոչվում էր «Ատրոպատենե», «Ատրոպատյան Մեդիա», հայկականում՝ «Ատրպատական»։

Գրկ. Дьяконов И. М., История Мидии, М.–Л., 1956; Очерки истории СССР, под ред. П. Н. Третьякова и А. Л. Монгайта, М., 1956.