ՀՍՀ/ԱՐԱԳԱԾԻ ՇՐՋԱՆ

ԱՐԱԳԱԾԻ ՇՐՋԱՆ, վարչական շրջան Հայկական ՍՍՀ–ում։ Կազմվել է 1972-ի մարտի 15-ին՝ ՀՍՍՀ Ապարանի, Արթիկի և Սպիտակի շրջաններից առանձնացված բնակավայրերից։ Տարածությունը 382,4 կմ² է։ Կենտրոնը Ծաղկահովիտ գյուղն է։ Գտնվում է Արագածի լեռնազանգվածի և Փամբակի լեռնաշղթայի միջև։ Ա. շ–ի կենտրոնական մասը հարթավայրային է, տեղ–տեղ խախտված հրաբխային կոների մնացորդներով, հվ. և հս. մասերը Արագածի և Փամբակի լշ–ի ձորակներով կտրտված լանջերն են։ Ա. ունի ցուրտ լեռնային կլիմա՝ երկարատև ձմեռներով, կարճ ու զով ամառներով։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը սարահարթում –8°C է, լեռնային բարձրադիր մասերում՝ –12°C (նվազագույնը՝ -35°C), հուլիսինը համապատասխանաբար՝ 16°C և 8°C (առավելագույնը՝ 30°C)։ Մթնոլորտային տեղումների տարեկան քանակը բարձրադիր մասերում 600–800 մմ է, սարահարթում՝ 400–600 մմ։ Մակերեսային հոսքը թույլ է։ Գլխավոր գետը Գեղաձորն է (Քառանգուի վտակը)։ Ա. շ–ից սկիզբ է առնում Քասաղը։ Շատ են անուշահամ աղբյուրները։ Սարահարթի լեռնատափաստանային լանդշաֆտները բարձրադիր մասերում փոխվում են ալպյան մարգագետինների և ձյունամերձ լանդշաֆտի։ Զուրկ է անտառներից։ Ա. շ. հարուստ է լավորակ շինանյութով (անդեզիտներ, անդեզիտաբագալտներ, բազալտներ)։ Ա. շ–ի մասին տես նաև ՀՍՀ լրացուցիչ հատորը։ Ղ. Մուրադյան

Արագածի շրջանի բնակավայրերը
Բնակավայրի անվանումը	Բնակավայրի տիպը	Տնտեսությունների քանակը	Բնակչության թիվը (1970)
Ալագյազ	գյուղ	112	675
Ախուլա	գյուղ	171	853
Գեղադիր	գյուղ	120	598
Գեղաձոր	գյուղ	173	864
Գեղարոտ	գյուղ	106	529
Ծաղկահովիտ	գյուղ	150	849
Ծիլքար	գյուղ	101	507
Հնաբերդ	ավան	342	1709
Ղոնդաղսազ	գյուղ	93	506
Ղուռուբողազ	գյուղ	52	232
Մելիքգյուղ	գյուղ	156	891
Միրաք	գյուղ	46	203
Նորաշեն	գյուղ	26	155
Չոբանմազ	գյուղ	71	410
Զամշլու	գյուղ	50	273
Ջառջառիս	գյուղ	125	619
Սանգյառ	գյուղ	68	377
Վարդաբլուր	գյուղ	129	669
Փամբ Հայկական	գյուղ	129	646
Փամբ Քրդական	գյուղ	77	451
Քարվանսարա	գյուղ	66	332
Քոռբուլաղ	գյուղ	28	160