«Էջ:Թումանյանի ԵԼԺ հ3.djvu/530»–ի խմբագրումների տարբերություն

Jump to navigation Jump to search
Առանց խմբագրման ամփոփման
Էջի մարմին (ներառվելու է).Էջի մարմին (ներառվելու է).
Տող 1. Տող 1.
  +
{{Poemx||<poem>
{{Poemx||<poem>եմ մշակել «Անուշը», այդտեղ եմ գրել «Փարվանան» և այլ բաներ
+
եմ մշակել «Անուշը», այդտեղ եմ գրել «Փարվանան» և այլ բաներ
 
-հա՛ «Թմկաբերդի առումը» (ԵԺ V, 320)։
 
-հա՛ «Թմկաբերդի առումը» (ԵԺ V, 320)։
 
«Անուշի» նոր, արմատապես մշակված տարբերակը տեղ գտավ ԲԹ ժողովածուի մեջ, որ լույս տեսավ 1903 թ. վերջին։
 
«Անուշի» նոր, արմատապես մշակված տարբերակը տեղ գտավ ԲԹ ժողովածուի մեջ, որ լույս տեսավ 1903 թ. վերջին։
 
Թե ինչպիսի մեծ և լարված աշխատանք է նախորդել «Անուշի» այդ նոր տարբերակի ստեղծմանը, ցույց են տալիս պոեմի պահպանված ինքնագրերը։ Ճիշտ է, դրանցից ո՛չ մեկը լրիվ չէ, բացակայում են բազմաթիվ մասեր, իսկ վերջնական ձեռագիրը, որից կատարվել է 1903 թ. գրքի՝ շարվածքը, առհասարակ մեզ չի հասել։ Սակայն անավարտ վիճակում էլ պահպանված ձեռագրերը հարուստ և բազմակողմանի պատկերացում են տալիս կատարված ստեղծագործական մեծ աշխատանքի մասին։ Այդ աշխատանքն ըստ հնարավորին լրիվ ներկայացնելու համար սույն հատորի մեջ հրապարակվում են այգ ձեռագրերն ամ բողջությամբ՝ իրենց բոլոր՛ տարբերակներով, գրական աշխատանքի բոլոր ման
 
Թե ինչպիսի մեծ և լարված աշխատանք է նախորդել «Անուշի» այդ նոր տարբերակի ստեղծմանը, ցույց են տալիս պոեմի պահպանված ինքնագրերը։ Ճիշտ է, դրանցից ո՛չ մեկը լրիվ չէ, բացակայում են բազմաթիվ մասեր, իսկ վերջնական ձեռագիրը, որից կատարվել է 1903 թ. գրքի՝ շարվածքը, առհասարակ մեզ չի հասել։ Սակայն անավարտ վիճակում էլ պահպանված ձեռագրերը հարուստ և բազմակողմանի պատկերացում են տալիս կատարված ստեղծագործական մեծ աշխատանքի մասին։ Այդ աշխատանքն ըստ հնարավորին լրիվ ներկայացնելու համար սույն հատորի մեջ հրապարակվում են այգ ձեռագրերն ամ բողջությամբ՝ իրենց բոլոր՛ տարբերակներով, գրական աշխատանքի բոլոր ման
 
րամասներով։ Ի տարբերություն նախորդ ակադեմիական հրատարակության, որի 2-րդ հատորում (էջ 370 -382) ներկայացված են միայն պոեմի ինքնագրերի (այն էլ ոչ բոլոր) և տպագրությունների միջև եղած տարբերությունները, սույն հատորի մեջ տրվում է ձեռագրերի լրիվ պատկերը, այդ թվում և՛ նրանց մեջ կրկնվող մասերը, և վերջնական խմբագրության հետ համընկնող՛ հատվածները։Ինքթնագրերը դասավորված են ըստ հեղինակի կատարած ստեղծագործական աշխատանքի փուլերի։
 
րամասներով։ Ի տարբերություն նախորդ ակադեմիական հրատարակության, որի 2-րդ հատորում (էջ 370 -382) ներկայացված են միայն պոեմի ինքնագրերի (այն էլ ոչ բոլոր) և տպագրությունների միջև եղած տարբերությունները, սույն հատորի մեջ տրվում է ձեռագրերի լրիվ պատկերը, այդ թվում և՛ նրանց մեջ կրկնվող մասերը, և վերջնական խմբագրության հետ համընկնող՛ հատվածները։Ինքթնագրերը դասավորված են ըստ հեղինակի կատարած ստեղծագործական աշխատանքի փուլերի։
Պահպանված ինքնագրերը ցույց են տալիս, որ մինչև տպագրության հանձնված տարբերակի ստեղծումը Թումանյանն իր որոնումների ընթաց–քում բազմիցս փոխել Է պոեմի ընդհանուր պլանը, կառուցվածքը՝ չխոսելով արդեն առանձին տողերի, բառերի և ամբողջ պատկերների փոփոխության մասին։ Օրինակ, ինքնագրերն սկսվում են վերջնական խմբագրության մեջ չմտած նախերգանքով («Ո՛վ որ ներշնչված լեռների երգչին... կամ Էլ հայրենի եզերքին ձոնված հայտնի դիմումով («Կանչում է կրկին, կանչում անդադար...)։ Այնինչ պոեմի նշանավոր նախերգանքը՝ «Համբարձման գիշերը» («Բազմած լուսնի նուրբ շողերին...), թեև Յ֊րդ և 4֊րդ ինքնագրերում արդեն երևան Է գալիս, բայց ոչ թե իբրև ամբողջ երկը բացող հատված, այլ որպես 2֊րդ երգի սկիզբ անմիջաբար նախորդելով «Համբարձման առավոտը» տեսարանին։ Տպագիր տարբերակում «Համբարձման գիշերը» տեղափոխվում Է պոեմի սկիզբը դառնալով նրա ընդհանուր նախերգանքը։ Աշխատանքի վերջին փուլում Է ստեղծվում նաև պոեմի եզրափակիչ՝ 29֊րդ գլուխը (Համբարձման գիշեր, Էն դյութիչ գիշեր...), որը «ձայնակցում Է» Նախերգանքին՝ նրա հետ ստեղծելով կոմպոզիցիոն շրջանակ պոեմում ծավալվող գործողությունների համար։ Այդ վերջին տեսաբանը՝ երկնքում աստղեր դարձած «անմուրազ մեռած սիրահարների» մասին, Թումանյանն ստեղծել է իր մորից լսած ավանդության հիման վրա։ Այդ մասին Նվարգ Թումանյանը հիշում է. «Հարցրի հայրիկին, պարզվեց, որ Նանն է (իր մայրը) պատմել և շատ ուշ,
+
Պահպանված ինքնագրերը ցույց են տալիս, որ մինչև տպագրության հանձնված տարբերակի ստեղծումը Թումանյանն իր որոնումների ընթաց–քում բազմիցս փոխել Է պոեմի ընդհանուր պլանը, կառուցվածքը՝ չխոսելով արդեն առանձին տողերի, բառերի և ամբողջ պատկերների փոփոխության մասին։ Օրինակ, ինքնագրերն սկսվում են վերջնական խմբագրության մեջ չմտած նախերգանքով («Ո՛վ որ ներշնչված լեռների երգչին... կամ Էլ հայրենի եզերքին ձոնված հայտնի դիմումով («Կանչում է կրկին, կանչում անդադար...)։ Այնինչ պոեմի նշանավոր նախերգանքը՝ «Համբարձման գիշերը» («Բազմած լուսնի նուրբ շողերին...), թեև Յ֊րդ և 4֊րդ ինքնագրերում արդեն երևան Է գալիս, բայց ոչ թե իբրև ամբողջ երկը բացող հատված, այլ որպես 2֊րդ երգի սկիզբ անմիջաբար նախորդելով «Համբարձման առավոտը» տեսարանին։ Տպագիր տարբերակում «Համբարձման գիշերը» տեղափոխվում Է պոեմի սկիզբը դառնալով նրա ընդհանուր նախերգանքը։ Աշխատանքի վերջին փուլում Է ստեղծվում նաև պոեմի եզրափակիչ՝ 29֊րդ գլուխը (Համբարձման գիշեր, Էն դյութիչ գիշեր...), որը «ձայնակցում Է» Նախերգանքին՝ նրա հետ ստեղծելով կոմպոզիցիոն շրջանակ պոեմում ծավալվող գործողությունների համար։ Այդ վերջին տեսաբանը՝ երկնքում աստղեր դարձած «անմուրազ մեռած սիրահարների» մասին, Թումանյանն ստեղծել է իր մորից լսած ավանդության հիման վրա։ Այդ մասին Նվարգ Թումանյանը հիշում է. «Հարցրի հայրիկին, պարզվեց, որ Նանն է (իր մայրը) պատմել և շատ ուշ, պոեմը գրելուց հետո, երբ տպվելիս է եղել, գրել է ու կցել պոեմին» (Ն. Թումանյան, էջ 222):
   
 
</poem>|}}
 
</poem>|}}
935

edits

Նավարկման ցանկ