«Էջ:Թումանյանի ԵԼԺ հ3.djvu/536»–ի խմբագրումների տարբերություն

Jump to navigation Jump to search
Էջի կարգավիճակԷջի կարգավիճակ
-
Չսրբագրված
+
Սրբագրված
Էջի մարմին (ներառվելու է).Էջի մարմին (ներառվելու է).
Տող 1. Տող 1.
Կոմիտասի ձեռագրերը, է&սվետական արվեստ», 1955, M 4\ V. ^աո՛ պս»ւ՝յա&, Կսմիտաս, Երևան, 1961, Էջ 144 — 150)։
+
{{Poemx||<poem>Կոմիտասի ձեռագրերը, «Ծովետական արվեստ», 1955, 4: Ս. Գասպարյան, Կոմիտաս, Երևան, 1961, Էջ 144 — 150)։
  +
Դարասկզբիս «Անուշ» սպերա գրելսլ գաղափարով օզևսրվեվ են նաև աւրիշ կոմպոզիտորներ, սակայն ասանս Թուման յանի անձնական որևէ մասնակցության։ Այսպես, 1906—1909 թթ. Եղիշե Բաղդասարյանը պսե֊ մի հիման վրա ստեղծեց մի քանի երգեր սւ պատկերներ, սրանք լայն ա արածում ստացան։ Տարգիս P ա րիւ սլզա ր յան ը 1917 թ. գրեց «Անաւք» սիմֆոնիկ պոեմը, իսկ 1919 թ. պաեմր բեմադրվեց Կ. Պոլսսւմ՝ Վարգան Սարդս յանի երաժշտսլթ յամբ։ Պոեմի մոտիվներով սպերա գրելու ցանկություն է ունեցել նաև ռուս կսմպսզիտսր Ա, Տ. Գրեչանինսվը։
+
Դարասկզբիս «Անուշ» սպերա գրելսլ գաղափարով օզևսրվեվ են նաև ուրիշ կոմպոզիտորներ, սակայն ասանս Թումանյանի անձնական որևէ մասնակցության։ Այսպես, 1906—1909 թթ. Եղիշե Բաղդասարյանը պոեմի հիման վրա ստեղծեց մի քանի երգեր ու պատկերներ, որանք լայն տարածում ստացան։ Ծարգիս բարխուզարյանը 1917 թ. գրեց «Անուշ» սիմֆոնիկ պոեմը, իսկ 1919 թ. պոեմը բեմադրվեց Կ. Պոլսոմ՝ Վարգան Սարդոսյանի երաժշտությամբ կսմպսզիտսր Ա, Տ. Գրեչանինսվը։
Աակայն այգ բոլոր փորձերից լիակատար հաջողությամբ պսակվեց միայն Արմեն Տիգրանյանի աշխատանքը։ 19081912 թթ. նա ստեղծեց իր հանրահռչակ սպերայի նախնական տարբերակը, որ աոաջին անգամ բեմադրվեց Ալեքսանդրապոլում, 1912 թ. օգոստոսի 4-ին։ Թսւմանյանը հրավիրվել է մասնակցելու այդ առաջին ներկայացմանը, բայց ի վիճակի չի եղել մամ անելու Ալևքս անղրապո լ։ Այդ մասին նա գրել է կոմպոզիտորի քրոջը՝ Աըմենուհի Տիգրան յանին, Դսեղից, 1912 թ. օգոստոսի 2-ի նամակում, ուր նաև ասված է. «Տ անկանում եմ հաջողությամբ պսակվեն սլ. Արմենա\լի սւ րսլոբ մասնակցողների սերն ու ջանքերը։ Սրտագին –արևներ ինձանից Անուշին, Աարոյին, Մոսնին, մեր սարերի փերի– նե-ըին ու բոլոր մասնակցողներին…» (Եժ V, 380); Ալեքսանդրս՛ պո լիզ հետո Ա. Տիգրանյանի փպեբան 1910-ական թթ. բեմադրվել է նաև Անդրը֊ կովկասի բազմաթիվ հայաշատ քաղաքներում (Թսւմանյանը դրանց ի ք ոչ մեկին ներկա չի եղել)։ Հետագայում՝ 1920-ական թթ. կոմպոզիտորը հիմնովին վերամշակեց և լրացրեց «Անուշ» սպերան՝ ստեղծելով հայ ազգային երաժշտական թատրոնի դասական լավագույն երկերից մեկը։
 
  +
1960-ական թթ. էԱնո,շ» պոեմը վերածվել է ն աև թատերական ներկայացման (Երևանի դրամատիկական թատրոնում), ավելի ուշ նկարահանվել է համանուն երաժշտական ֆիլմ։
 
 
Սակայն այդ բոլոր փորձերից լիակատար հաջողությամբ պսակվեց միայն Արմեն Տիգրանյանի աշխատանքը։ 1908-1912 թթ. նա ստեղծեց իր հանրահռչակ սպերայի նախնական տարբերակը, որ առաջին անգամ բեմադրվեց Ալեքսանդրապոլում, 1912 թ. օգոստոսի 4-ին։ Թսւմանյանը հրավիրվել է մասնակցելու այդ առաջին ներկայացմանը, բայց ի վիճակի չի եղել մամանելու Ալևքս անղրապոլ։ Այդ մասին նա գրել է կոմպոզիտորի քրոջը՝ Աըմենուհի Տիգրան յանին, Դսեղից, 1912 թ. օգոստոսի 2-ի նամակում, ուր նաև ասված է. «Տանկանում եմ հաջողությամբ պսակվեն սլ. Արմենալի ու բոլորը մասնակցողների սերն ու ջանքերը։ Սրտագին–արևներ ինձանից Անուշին, Աարոյին, Մոսնին, մեր սարերի փերինեըին ու բոլոր մասնակցողներին...» (Եժ V, 380); Ալեքսանդրս՛ պոլիզ հետո Ա. Տիգրանյանի փպեբան 1910-ական թթ. բեմադրվել է նաև Անդրը կովկասի բազմաթիվ հայաշատ քաղաքներում (Թումանյանը դրանց միքիչ մեկին ներկա չի եղել)։ Հետագայում՝ 1920-ական թթ. կոմպոզիտորը հիմնովին վերամշակեց և լրացրեց «Անուշ» սպերան՝ ստեղծելով հայ ազգային երաժշտական թատրոնի դասական լավագույն երկերից մեկը։
t Անուշի» առաջին հրատարակության մեջ (ԲՄ II) հեղինակը տողատակում տվել է մի շարք բառերի և արտահայտությունների բացատրությունը։ Այդ i անոթ ա դրությունն եր ր (ընդամենը՝ 12) սույն հատորում զետեղված են տարբերակների բաժնում՝ պոեմի առաջին խմբագրությունից անմիջապես հետո։ հ՚աոըև ծանոթագրվում են պոեմի այդ տարբերակի մի քանի այլ տողեր՝ նրանք համարակալման կարգով։
 
  +
17 C»£ շրջակայք <յւ՝կել է Մորփեն
 
 
1960-ական թթ. «Անուշ» պոեմը վերածվել է ն աև թատերական ներկայացման (Երևանի դրամատիկական թատրոնում), ավելի ուշ նկարահանվել է համանուն երաժշտական ֆիլմ։
Մորփեն (Մորփեոս) ըստ հունական դիցաբանության երազատեսության աստվածն էր։ Պ ատկերվում էր թևավոր ծերունոլ տեսքով, որը քաղցր քուն է պարգևում մարդկանց։
 
  +
29—36 Այս ձորերամն Էր, nr քաղրաւո-ունին
 
 
«Անուշի» առաջին հրատարակության մեջ (ԲՄ II) հեղինակը տողատակում տվել է մի շարք բառերի և արտահայտությունների բացատրությունը։ Այդ ծանոթադրություններր (ընդամենը՝ 12) սույն հատորում զետեղված են տարբերակների բաժնում՝ պոեմի առաջին խմբագրությունից անմիջապես հետո։ Ստորև ծանոթագրվում են պոեմի այդ տարբերակի մի քանի այլ տողեր՝ նրանք համարակալման կարգով։
քնախտի էետ խաղաց իր խաղը վերջին,
 
  +
122
 
 
{{Կենտրոն|17 Շեն ու շրջակայք գրկել է Մորփեն}}
 
Մորփեն (Մորփեոս) ըստ հունական դիցաբանության երազատեսության աստվածն էր։ Պատկերվում էր թևավոր ծերունոլ տեսքով, որը քաղցր քուն է պարգևում մարդկանց։
  +
 
29-36 Այս ձորերամն Էր, որ Բագրատունին
 
Բախտի հետ խաղաց իր խաղը վերջին,
  +
  +
</poem>|}}

Նավարկման ցանկ