ՏՏՀ/Փայտացում
ՓԱՅՏԱՑՈՒՄ, պրկախտ, սուր վարակիչ հիվանդություն, սովորաբար բնորոշվում է նյարդային համակարգի ախտահարմամբ, տարբեր մկանների ջղաձգություններով։ Հարուցիչը բակտերիան է, որը երկար ժամանակ պահպանվում է արտաքին միջավայրում, հատկապես հողում՝ սպորների ձևով։ Վարակվում են հարուցիչը վնասված մաշկի և լորձաթաղանթների վրա ընկնելիս (վիրավորումների, այրվածքի, ցրտահարության, վնասվածքների, խայթոցի, կրիմինալ վիժումների և այլ դեպքերում)։ Հատկապես վտանգավոր են հողով աղտոտված խոր վերքերը, ինչպես նաև հյուսվածքների ջնջխումով ուղեկցվող վնասվածքները։ Հիվանդը պիտի անհապաղ հոսպիտալացվի։
Փ. շատ ծանր հիվանդություն է, հաճախ այն անբուժելի է, ուստի Փ-ման դեմ պայքարի գլխավոր միջոցը կանխարգելումն է։ Մաշկածածկույթների և լորձաթաղանթների ամբողջականության խախտումով ուղեկցվող վնասվածքների դեպքերում հարկավոր է շտապ դիմել բուժհիմնարկություն, ուր վերքը մշակելուց բացի, անհապաղ անցկացվում է Փ-ման կանխարգելում։ Հաշվի են առնվում նախկինում կատարված հակափայտացման պատվաստումները, դրանց կատարման ժամկետները, ներարկում են այս կամ այն հակափայտացման պատրաստուկը (շիճուկ, իմունոգլոբուլին, անատոքսին) կամ զուգորդված պատրաստուկներ։