1892 թիվ (Ջիվանի)
1892 թիվ
Ա՜խ, իննսուներկու թիվ, գնաս ու էլ ետ չգաս.
Դու մարդկային ազգության տվիր չափազանց վնաս,
Վեց ավուր ծնունդ էիր, քու շնորհքդ ցույց տվիր,
Հրաշալի սուրբ տոնը քեզանով դարձավ զազիր.
Քառասուն մարդ Թիֆլիսում Կուր գետի մեջ խեղդեցիր,
Դրիր սև հողի տակը առանց հաղորդ և անմաս։
Քանի մեծցար օրավուր բնությունդ վատացավ,
Բարությունդ նվազեց, չարությունդ շատացավ,
Ձախորդության վատ սերը բույս տվեց, արմատացավ,
Ով քո հույսով գործ բռնեց վնասվեց, աղքատացավ,
Հիվանդություն և մահը բազմացավ, առատացավ,
Դարձար, ով նահանջ տարի, թունավոր նեխված կարաս։
Հրեշի ձև ստացար, երբ եղար վեց ամսական,
Հնդախտ ծնավ քեզանից մտավ Մեշետ, Խորասան,
Սկսեց կոտորել խեղճ մարդկանց ճանճի նման,
Այնտեղից էլ տարածվեց հասավ մինչ Ռուսաստան,
Անխնա հարվածեցիր դու մարդկային ազգության,
Գուցե երկինքն ուղարկեց քեզ մեզ համար պատուհաս։
Այնուհետև սկսար հպել հայ ազգությանը,
Գերանդիդ նոր սրելով մտար մեր բուրաստանը,
Նախ խլեցիր բանաստեղծ պաշտելի Պատկանյանը,
Հետո Նար-Բեյ բախտազուրկ, ողբացյալ գիտնականը,
Ապա Արծվիկ-Գարեգին մեղրաշուրթ Սրվանձտյանը,
Կտրեց կենաց թելերը անգութ մահը վաղահաս։
Մենք կարծեցինք այսուհետ հարվածիդ կուտաս դադար,
Ում մտքից էր անցկենում, որ նոր ցավ կա մեզ համար,
Ցավ ու շատ անտանելի որ չի լինիլ դեղ ու ճար,
Հազար կա, որ մեկ չարժե, մեկ կա, որ արժե հազար,
Այդ տոկուն Արծրունին էր, «Մշակ» թերթի ղեկավար,
Նորան էլ մահացրիր, էլ չթողիր բան պակաս։
Ջիվանս քեզ կաղաչեմ լավությոմե արա արի,
Քու արած վատությանց վրա զղջա, դադարի,
Չարությանդ փոխարեն աշխատիր գործես բարի,
Վեց օր ունիս կմեռնիս, վարվե, քիչ մարդավարի,
Պատմության մեջ անունդ մենք կդնենք պիղծ տարի,
Եթե այդ քու զենքերդ գալող նոր տարան կուտաս։