Էջ:Mikael Nalbandian, vol. 2.djvu/198

Վիքիդարանից՝ ազատ գրադարանից
Jump to navigation Jump to search
Այս էջը սրբագրված է


ԱՇԽԱՐՀԻ ԿԱԶՄԱԾԸ ԵՎ ՆՐԱ ՀՐԱՇՔՆԵՐԸ

ԵՐԿԻՆՔԸ ԵՎ ՆՈՐԱ ԱՇԽԱՐՀՆԵՐԸ

Մի զարմանալի տեսարան է, երբ որ մարդս արձակ դաշտի մեջ նկատում է երկինքը և երկիրը։ Մի շրջանակաձև, բոլորակ տափարա կի պես պարզվում է երկիրը մեր ոտքի մոտ, մինչ երկինքը մեր գլխի վերա ձևավորվում է մի իբրև գոգավոր կիսադունդ, որ կամարակապ դրած էր երկրի վերա։ Եվ ահա երևում է միզ, որպես թե կանգնած էինք այն տափարակի միջավայրումը (մեջ տեղումը), և որպես թե այն կի սագունդի ամենաբարձր կետը դրած էր ուղղակի մեր գագաթի վերա։ Շատ հեռի չէր երևում մեր կայքի (կանգնելու) տեղից մինչև այն տեղը, ուր երկնքի եզերքը շոշափում էին երկիրը, մի քանի ժամի մեջ պիտո էր կարծել, թե կհասանեիր այնտեղ։ Բայց այդպես չէ բանը. պատճառ, եթե հասած էիր դու այնտեղ, ապա կտեսանեիր ևրկինքը նույն կեր պով և յուր երևութաբար ամենաբարձր տեղովը դրած քեզանից վեր, և երկիրը քեզանից ցած. քո երկրորդ նկատողության տեղը կցուցանե քեզ նույն շրջահայեցությունը, ինչպես առաջինը: Բո տեսությունը խա բում է քեզ, և արդարև մոլորություն էր դա. պատճառ. չկա ոչինչ ա մուր երկնածածկոց քեզանից վեր, և ոչինչ տափարակաձև երկիր քեզա նից ցած։ Դո՛ւրս գնա դու մի աստեղափայլ գիշերով, և ո՛րպիսի զար մանահրաշ տեսարան հանդիպելու է քո աչքին։ Տե՜ս այն լուսապայծառ կետերը, նոցա շողշողյունը, վեր ցոլանալը և դորանից հետո նայի՛ր դեպի փոքրիկ կետերը մինչև այն սպիտակային, լայն, աստեղանշույլ ժապավենը, որ է Կաթնեղեն ճանապարհը (Հարդգողը, դարմանի գողը)։ Որ մի հսկայաձև գոտու պես պարզվում է երկնքի վերայով։ Հապա, տես դու աստղները երկնակամարի վերա. կարո՞ղ ես դու համարել նո րանց։ Թեև դու ցանկանում էիր ղորան, թեև գոլ կարծում էիր մեծէ աշխարհաստեղծ արարչի գործերը հասկանալ, բայց արի՛, նայիր դու այն հեռացույց փողովակների մինովը, որ մեծ սրամտությամբ հնարել է մարդկային հանճարը և գիտությունը, ուղղի՛ր աչքդ դեպի դուրս, այն անեզրական տարածության մեջ, և միլիոնավոր նոր-նոր մարմիններ կը