Էջ:Mikael Nalbandian, vol. 3.djvu/416

Վիքիդարանից՝ ազատ գրադարանից
Jump to navigation Jump to search
Այս էջը սրբագրված չէ


կոպոսի քարկոծվելը Արշակ թագավորի կողմից (հմմտ. Մովս էս հորենացի, Պատմու- թիմէ հայոց, գիրք Գ, գլ. ԷԲ) ։ ' էջ 211, տ. 1. ...պիղծ թագավորի ձեռքով թունավորվելու] — Ակնարկում է Ներսես մեծի թունավորվելը Պապ թագավորի կողմից, որ սակայն նորագույն հետազոաողները (Գա- րագաշյան, Մալխասյան) չեն ընդունում։ (Հմմտ. Փաւստոսի Բուղան գա ցւոյ Պատմութիւն հայոց, Վենետիկ, 1832, Դպրոլթիւն Ե, գլ. Դ)։ Էջ 214, տ. 37. ...Սեըեոս եպիսկոպոսի Պատմության մեշ — Տե'ս ծՊատմութիւն Սեբէո- սի եպիսկոպոսիս, Կոստանղնոլպոլիս, 1851, գլ. ԷԳ։ Էջ 216, տ. 30 — 31. ...միմիայն Ընգնանրական գիրքը ունիսք — Տե'ս «Գիրք որ կոշի Ընդհանրական, արարեալ սսրազնասոլրբ Հայրապետին մեր ոյ՝ Տեառն Ներսէսի Շնոր- հալւոյ», Աանկտ Պես, որբոլրգ, 1788: Էջ 220, տ. 37. ...քննելով Գամաո-Քաթիպայի' Եզովպոսի առակները — Եզովպոսի առակները Ռ. Պատկանյանը թարգմանել և տպագրել է 1859 թ.։ Գրքում զետեղված են 46 առակ, 25 լիտոգրաֆիական նկարներ և տարրեր կողովուրդների 121 առածներ։ Ծավալն է 8^Հ6 սմ, որի համար էլ Նալբանդյանն անվանում է «կես մատնաչափ» հէրք (ա1ս մա¬ սին ավելի հանգամանորեն տե'ս Ո*. Պատկան յան, Երկերի ժողովածու, հ. VI, էջ 548-ի ծանոթագրությունը) : Զարմայր Մ սեր յանը «Եզովպոսի առակները» գրախոսում է «Մեղու Հայաստանի» թերթի 1860 թ. № 17-ում։ Երբ նալբանդյանը «Հիշատակարանում» ծաղրում է նրա քըն- նադատական հողվածը, քէարմայրը «Մեղուի» էջերում բացատրություն է տալիս իր վե- րոհիշյալ հոդվածի վերաբերյալ (տե'ս «Մեղու Հայաստանի», 1860, Jfi 32, էջ 253)։ Էջ 222, от. 14—16. Երկիրը շատ անգամ ըոաացանոսք է... արևագալից նաոաջ — Ակ¬ նարկում է ցարական գրաքննությունը: <Գ. ԱՅՎԱՋՈՎՍԿՈԻ ՎԱՐԴԱՊԵՏԱՐԱՆԻ ՄԱՍԻՆ> (է։ 2շտ) ինքնագիրը չի պահպանվել։ Առաջին անգամ հրապարակել է Աշոտ Հովհաննիսյանը (տե'ս Մ. Նալըանդյան, Անտիպ երկեր, Երևան-Մոսկվա, 1935, էջ 7—26, Կոմենտարներ’ էջ 341 — 387)։ Աշխատասիրողը ձեռքի տակ է ունեցել երկու ձեռագիր: Դրանցից մեկը, որ պատկանում էր Ատ. Տեր֊Ավետիս յանին, Նալբանդյանի նամակի սևագրությունն էր, գրված հեղինակի ձեռքով, իսկ մյուսը' Մսեր Մսերյանի արտագրությունը' բնագրից։ Աջ. Հովհաննիսյանը բնագիրը պատրաստել է ըստ Նալբանդյանի սևագրության։ Ներկա հրատարակության համար հիմք է ընդունված «Անտիպ երկերում» հրապարակված բնա- գիրը։ 1860 թ. սկղբին Նալբանդյանը համալսարանի ավարտական քննություններին զուգ¬ ընթաց Պետերբոլրգում ուսումնասիրում է Գ. Այվազովսկու «Միջակ վարդապետարան ուղ¬ ղափառ հաւատոյ Հա յաստան եա յց եկեղեցլոյ» աշխատությունը, որի վերաբերյալ գրա¬ խոսություն է պատրաստում։ Փետրվարի 11-ին այդ գրախոսությունն ուղարկելով կաթողիկոս Մատթեոս Չուխաձ- յանին, Նալբանդյանը կից նամակում խոսում է հայ իրականության օրվա հուզող հար¬ ցերի, մասնավորապես ազգապահպանման խիստ կարևոր խնդրի մասին։ Նա կանգ է առ¬ նում հայ հոգևորականության հետ կապված հարցերի վրա, նշում նրա ապիկարոլթյունր ժողովրդի դաստիարակության գործում, ընդգծում այն իրողությունը, որ հայ հոգևորա- 416