Էջ:Թումանյանի ԵԺ 4հատորով-4.djvu/101

Վիքիդարանից՝ ազատ գրադարանից
Jump to navigation Jump to search
Այս էջը սրբագրված չէ


1| ո ւ լ տ ո ւ ր ա, լեգենդ, սո նե տ, պ■ ո ե ւ!, պ ո ե զ ի ա? օ~ ա է րա, զիգզագ, պ բ ո Աք ա գ ա ն դ ե այ|ն։

Ի՞նչ եք անելու։ Եվ ինչո՞ւ պիտի վշտանաք ու կռվեք, ի սեր Աստուծո։ Դուք կարծում եք միայն նրանով պիտի ճոխանաք ու բավականանաք, ինչ որ հայի միտքն ու հանճա՛՛րն է տալի…

Վերցնենք բառը։

էսնդրեմ ասեք, եթե մեր լեզվից հանեք ձեր հալածած «ջանը», ւ?ւր չինական է, թե մոնղոլական֊թաթարական, ինչո՞վ կփոխարի– 6եք։ Մի քիչ մտածեցեք, կտեսնեք մի բաո եք վտարում, որի տեղը համազոր ու համաշունչ մի այլ բաո դնել չեք կարող։ Դրա նման ե շատ ուրիշ բաոեր, որ մաքուր հայերեն չեն; Եթե էդ օտարամուտ բառերի փոխարենը դուք ունեք —ինչ խոսք։ Եթե ձեր լեզուն ընդունակ է հարազատ թարգմանելու կամ հարմար բառեր շինե– |ու, տելեֆոնին հեռախոս ասացեք, տելեգրաֆին հեռագիր կամ վելո սիպ եղին հեծանիվ, բայց հո չի կարելի ամեն բան էլ թարգմանել կամ շինել, էքսպրոպրիատորը ճողոպրիստ, ինչպես արել են մեր պոլսահայերը, տրամվայը քարշակ անվանել, հանգ. Դամաո– Քաթիպայի նման, խավիարը ձկնկիթ կամ ֆրակը պոչազգեստ։

Ավելի ձախորդն էն է, որ Մեղրյանը օրինակ է բերում ռուսաց ե եվրոպական գրականությունները, թե նրանք ինչքան մաքուր |1զվով են գրում իրենց մանուկների համար։ Ուրիշ խոսքով՝ իրենց քեզվի մեջ օտար բառեր չեն ընդունում։ էս հո արդեն էնքան է սխալ, որ ես հերքելն ավելորդ եմ համարում։ Գրեթե ամեն մի նոր եվրոպական բառ, ինչ որ հայերը շինում են կամ թարգմանում, ռուսները նույնությամբ առնում են ու տալիս իրենց երեխաներին։

Ո՛չ. թե՛ ժողովրդական, թե՛ գրական լեզվի մեջ լեզվական փոփոխությունները եղել են միշտ, կլինեն միշտ, և շատ է գեղեցիկ, որ էդպես է. միայն թե պետք է իմանալ շնորհքով, խելացի առնել ու տեղը գործածել, ահա խնդիրը։ Իսկ ինչ վերաբերում է ժողովրդական բարբառներից օգտվելուն, դա ոչ թե դատապարտելի է, այլ հենց դա է բնական ճանապարհը կայտառ ու կենդանի լեզու ստեղծելու։ Բավական էր. մեր երեխաների տյլես չպետք է սարսաւիեն «հա՛» ասելիս, և մայրերն այլևս չպնտք է մատներն սպառնալի թափ տան նրանց վրա. «հա՛» ասսսփ՚ք), ի՞նչպես կա–

98