Էջ:Թումանյանի ԵԺ 4հատորով-4.djvu/312

Վիքիդարանից՝ ազատ գրադարանից
Jump to navigation Jump to search
Այս էջը սրբագրված չէ


ցի Դավիթը հարձակվում է և սկսում է կոտորել թշնամու զորքին, մի ծերունի է աոաջ գալիս և ասում — Դավի՚թ» ինչո՛՛ւ ես մեզ կո– տոըում, մենք խեղճ ռանչպար մարդիկ ենք, թագավոըն է զոռով հավաքել մեզ կովի բեըել, մենք քո դեմ բան չունենք, թագավորն է քո թշնամին, կոիվ ունես նբա հետ աբա։ Քո թուր– կայծակով ին– չո*ւ ես կոտոբում խեղճ ժողովբղին։ Եվ հսկայի թուբ–կայծակին մնում է օղում կախված։

— Լավ ես ասում դու, ծեբունի,—պատասխանում է Սասունցի Դավիթը, ե թողնելով հասաբակ ժողովբղին, դարձնում է իբ ձիու գլուխը և ուղղում դեպի թագավոբի վբանը։

էսպես։

Եվ ահա — էն գլխից մինչև էս գլուխը։ Ինչ կոիվ ու կոտոբած ուզում է լինի՝ հնագույն բռնապետներից մինչև դեմոկրատիկ հասարակապետությունները՝ միշտ սարքված են երկիրները կառավարողների և ղեկավար շրջանների ու ղեկավար մարդկանց ձեռքով։ Եվ միշտ էէլ արվել Է հասարակ ժողովրդի, աշխատավոր մարդու կամքի ու ցանկության հակառակ*

Եվ հենց դրա մեջն Է Էն մեծ ու հաստատ մխիթարանքը, որ Էդ բոլոր աղետների մեջ ոչ թե հասարակ ժողովուրդն Է մեղավոր, այլ նրա իշխանավորները, և քանի շատ Էդ վերջինները թուլանան, իսկ իրենք՝ ժողովուրդները դառնան ավելի գիտակից ու անմիջականորեն մոտենան իրար, և քանի իրավունքն ու իշխանությունը անցնի ժողովրդին, հասարակին, ընդհանուրին, աշխատողին — Էնքան Էլ մեղմանալու են Էդ աղետները և վերջապես վերանալու։ Իսկ թե ժողովուրդն անմեղ Է ամեն կռվի ու կոտորածի մեջ և հակառակ" դրա ամենալավ ապացույցներից մեկը հենց 1905—06 թվական–Տ ների հայ-թուրքտկան ընդհարումներն Էին, որոնցից ես մի քանի փաստեր առաջ կբերեմ, Էնքան պայծառ ու լուսավոր փաստեր, որ ինձ իրավունք են տալիս իմ հոդվածի վերնադիրը դնել — պայծառ Էջեր։

Էդ անսասան հավատով ես նպատակ դրի մեր կյանքի ամենասև և մռայլ Էջերից բերել պայծառ փաստեր, որոնք վկայում են այն մասին, թե ինչպես ժողովուրդներն ու ժողովրդի մարդիկ կարողանում են պաշտպանել մեկը մյուսին՝ ընդդեմ նրանց ընդհանուր

1305

20 է?րկ. ժողովածու հատոր IV