Էջ:Ինչ է, ով է (What is, Who is) vol. 4.djvu/319

Վիքիդարանից՝ ազատ գրադարանից
Jump to navigation Jump to search
Այս էջը սրբագրված չէ


Երբ սերմերը հասունանում են, կոները բացվում են: Սերմերը դուրս են թափվում կոներից և տարածվում քամու միջոցով: Նրանք շատ երկար են ապրում: Եղևնու սերմերը կարող են ծլել նույնիսկ հասունանալուց տաս տարի հետո:

Փշատերև ծառերի սերմերը շատ թռչունների ու գազանների սիրելի կերն են: Այդ պատճառով այն տարիներին, երբ եղևնու, սոճու, խեժափիճու սերմերի և սիբիրյան սոճու «կաղինների» առատ բերք է լինում, փշատերև անտառներում շատ թռուչուններ, սկյուռներ ը մկներ են հավաքում:

Փշատերև ծառերը տալիս են ամենաթանկարժեք փայտանյութը, որն օգտագործվում է և՛ շինարարության մեջ, և՛ որպես արդյունաբարական վերամշակման հումքը:

Երկրագնդի վրա աճում են 600 տեսակի փշատերը ծառեր: Դրանց մեջ կան շատ խոշորները, որոնց բներն ունենում են մինչև 100 մ բարձրություն և 6-9 մ տրամագիծ: Որոշ տեսակներ ապրում են մի քանի հազարամյակ: Մեր հանրապետության տարածքում պահպանվել են կենու (կարմրածառի) և սոճու բնական անտառներ:

Փոթորիկ

Փոթորիկի մոտենալն զգացվում է նրա առաջին կատաղի պոռթկոմից դեռ շատ առաջ:

Քամին դադարում է տոթն է տիրում, Թռչունները թաքնվում են բներում կամ, տեղից տեղ թռչելով, անհանգիստ ճչում: Երկնքում հայտնվում են չարագուչակ, մթամած ամպեր:

Փոթորիկ է լինելու:

Սարսափելի արագությամբ սև ու վիթխարի մի ամպ պատում է երկինքը: Շեշտակի հարվածում են ոռնացող քամուառաջին պոռթկումները: Անդադար որոտում է ամպրոպը, կայծակի շլացուցիչ նետերը ճեղքում են խավարը:

Փոթորիկի թեժ պահին տիրող աղմուկը նման է հրետանային հրաձգության դղրդյունին: Պատահում է, որ կատաղի քամու ճնշմամբ գետերն սկսում են հոսել հակառակ ուղությամբ, դարավոր ծառերը ճգվում են եղեգի պես երբեմն էլ արմատախիլ լինում:

Հատկապես ուժեղ փոթորիկներ են լինում հարավային ծովերում, հասարակածի մոտ: Այդ փոթորիկներն անվանում են արևադարձային ցիկլոններ կամ թայֆուններ: Կատղի քամին սլանում է վիթխարի