Էջ:Hagop Baronian, Collected works, vol. 4 (Հակոբ Պարոնյան, Երկերի ժողովածու, հատոր 4-րդ).djvu/492

Վիքիդարանից՝ ազատ գրադարանից
Jump to navigation Jump to search
Այս էջը սրբագրված է


— Ա՜հ, ըրավ ծերունին, ատոնք նոր պաներ են, հին պաներ հարցուցեք ինձի, հին պաներ։


— Շատ լավ, մեր նախնիքը գրաբար կը խոսեին թե աշխարհաբար։


— Գրապարը հիմա Է որ կը լսենք, մեր հայրերն գրապարի անունն անգամ չէին լսած, պատասխաներ ծեր տիկինը, որ անշուշտ Մաքս Մյուլլերեն ավելի հեղինակություն ունի այս խնդրույս մեջ։


Լեզվապայքարը դեռ կը շարունակվի և պարոն Գարագաշյան կը ջանա պատմական ապացույցներով՝ երկներ երկին և երկիր-ով, կով զցուլ գործեաց յերկրի մերում, կամ ցուլ զկով գործեացով հաստատելու ջանալ ինչ որ հույները կը հաստատեն ողբերգություններւով և կատակերգություններով, զորս ժողովուրդը կը ծափահարեր կամ կը սուլեր, ինչպես որ մեր ազգայիններն կը ծափահարեն կամ կը սուլեն այսօր աշխարհաբար, այսինքն՝ Արևելյան Մամլո, Մասիսի, Մետեորայի» Փորձի, Փարոսի և Մեղուի լեզվով գրված կամ թարգմանված ողբերգություններն և կատակերգություններն։


Տեղը չէ՛ աստ ընդարձակորեն հայտնել մեր կարծիքներն, սակայն պարտ է մեզ խոստովանիչ թե պարոն Ղարագաշյանի փաստերն անոնցմե միայն կ՝ընդունվին, որք օմեոբաթիքի՜ տողով դեղ առած են և բժշկություն գրած են։ Ես վստահություն չունիմ նմանաբուժական գրությամբ բժշկվող հիվանդներուն, ինչպես որ կայսերական կառավարությունն ալ վստահություն չունի այլևս մեր ազգին վրա։ Այս անվստահության ցույցերն թե՛ մայրաքաղաքիս և թե՛ գավառներու մեջ երթալով կը շատնան։ Բոլոր մաքսատուններու հրահանգներ ղրկվեցան, որ առանց հրամանի տպված գիրքերն վար գրվին և ի հարկին հրամանավ տպվածներն ալ արգելվին։ Տպագրիչներն, գրավաճառներն և հեղինակներն կը խորհին թե ինչ տպեն, ի՞նչ ծախեն և ի՞նչ գրեն։ Այս հրամաններն խիստ են մեր ազգին դարավոր և հազար անգամ ապացուցված հավատարմության նկատմամբ, և, տարակույս չկա՝ թե բարեխնամ կառավարությունն ուշ կամ շուտ պիտի համոզվի այս ճշմարտության։ Սակայն անվստահությունն նորություն մէ հիմա: Միացյալ ընկերությունն ալ յուր քվեովը հայտնեց, թե կա-