Էջ:Թումանյանի ԵԺ 4հատորով-4.djvu/156

Վիքիդարանից՝ ազատ գրադարանից
Jump to navigation Jump to search
Այս էջը սրբագրված չէ


րոնիտների ու սիրիացինեոփ կոտորածք, 187§ թվի рп1||р!р№п|г կոտորածը, 1892 թվի եզիդների կոտորածք,– կարծեք արդարանում է Դլադստոնի2 կարծիքը, թե էէ սև օրվանից ինչ հայտնվեց Էդ ժողովուրդը, հայտնվեց ինչպես մարդկությաև* թշնամիէ Որ կողմը հայտնվեց՝ իր ետևից թողեց արյան լայն հետք, և ո<յւ մտավ նրա իշխանությունը, ամեն տեղից չքացավ քաղաքակըր– թությունը, անհետացավ միանգամայն։ Ամեն տեղ մտցրեց կոպիտ ուժի իշխանությունը և երրեք չհասկացավ ու չունեցավ օրենքի վրա քւիմնած կառավարություն…

Էս պատճառով Էլ Ֆր. Գրինն ասում Է. «Երր Տաճկաստա– նից Կովկաս ես անցկենում, Էդ միևնույն Է, թե աղապատից պարտեզ ես մտնում, անապահովությունից կատարյալ ապահովության ես անցնում, կարիքից ու ցավից լիության ու բարեկեցության մեջ ես ընկնում («Положение армян в Турции», 268): Այո՛, միանգամայն ուրիշ պատկեր Է Ռուսաստանում. Դրա համար Էլ բոլորովին ուրիշ հարաբերություններ են եղել Էստեղ և ուրիշ հարաբերություններ Էլ պետք Է լինեն։ Էդ պատճառով Էլ մենք Ռուսաստանի համար ոչ այլ ինչ ենք, եթե ոչ ավանգարդ, ինչպես ասում են սովորաբար։ Եվ հավատարիմ ավանգարդ, որովհետև Էստեղ կոտորածներից ազատվել ենք, թվով բազմապատկվել ենք, տնտեսականապես հարստացել ենք, կուլտուրապես առաջ ենք գնացել, և դեռ սպասում ենք ավելի լավ օրերի։ Ռուսաստանն Էլ մեզանից ոչ մի վատություն չի տեսել անցյալում, ապագայում Էլ ոչ մի երկյուղ չունի։ Էս 25—80 տարվա սառնությունն Էլ, որ սկսվում Է հայոց Դեորգ IV թուրքասեր կաթողիկոսի ու Դոնդուկով-Կորսակով հայատյաց կառավարչապետի օրերից, հեշտ կարող Է վերջանալ Դեորգ У-ի կաթողիկոսության ու կոմս Վարանցով-Դաշկովի փոխարքայության օրով։ Ռուսական սահմանադրությունն Էլ, որ ծանր երկունքով հասունացած կյանքն Է ծնել, ինչ ուզում Է լինի, ինչքան Էլ տատանվի— դեպի առաջ Է գնալու, դեպի ավելի լայն հորիզոններ ու պայծառ օրեր, թուրքական սահմանադրությունը չի որ, անակնկալ ու օտարոտիՏ Պոլսին տիրող բարձունքներից ընկել Է թնդանոթի ռումբի հետ, հար և նման 76 թվականի Համիդյան սահմանադրության և

т