Էջ:Թումանյանի ԵԺ 4հատորով-4.djvu/310

Վիքիդարանից՝ ազատ գրադարանից
Jump to navigation Jump to search
Այս էջը սրբագրված չէ


մնացել են ու մնում են աճասսան՝ կստքվտծւ իրեէց =, փո^ր1բսլից պատմական ճակատագրով և մեծագույն հիշատակքե|տսնս

Նրանք միաժամանակ են հնարել իրենց գիրը, միաժամանակ են ընդունել քրիստոնեությանը, միասին մշակել թե՛ հոգևոր, թե՛ աշխարհիկ գրականությունն ա գիտությանը, միասին կռվել իրենց ազատության և կուլտուրայի համար և միասին նույնիսկ իրենց մեծ տաոապանքների մեջ ու միշտ բախտակից։

Նրանք միասին հաղորդակից են՝ եղել հանա-հտւմեական կուլտուրային ե շտրանակ միասին պաշտպան կանգնել արևմտյան քաղաքակրթությանը։

Եփ Էն հայ գործիչը, որ չէր պաշտպանում Վրաստանին, չէր հասկանում իր ժողովրդին ու իր պատմությունը,, և էն վրացին, որ չէր պաշտպանում հային ու Հայաստանը,, չէր հասկանում վրացք ժողովրդին և Վրաստանի պատմական ճանապարհը։ էնպես որ, հայ թե վրաց պատմության մեջ լավագույն վրացին պաշտպանում է Հայաստանինյ հայը՝ վրաստանին։

Նույն հայք կամ վրացին, որ լավ գիտեր և հասկանում էր իր ժողովրդի բախտն ու բնավորությանը և նրա գերագույն շահերը, միշտ պաշտպանումէր իր հարևանի ն> ինչպես ինքն իրեն։ Հենց էդ պատճառով էլ հայոց պատմության մեջ կարելի, է կարդալ, օրինակ, էսպիսի մի վկայություն վրաց թագավորի մասին.

«Եւ էր Դաւիթ արքայ այր սուրբ, ե առաքինի, զարդտրեալ ամենայն աստուածպաշտութեամբ և բարի արդարութեամբ, և սա երևեցաւ ընդունող և սիրող ազգին հայոց։ Առ սա ժողովի ցան մնա^ ցեալ զօրքն հայոց, և սա շինեաց քաղաք հայոց ի յաշխարհն վրաց, և հաստատեաց եկեղեցիս և վանորայս բազումս և անսանեաց զանուն քաղաքին Գառայ… և ունէր մեծաւ ուրախաթետմբ և ցնծութեամբ զամենայն ազգն Հայոց» («Պատմութիւն Մատթէոսի Ուռ– հայեցւպ», 1Տ69, Երասաղեմ, էջ 447):

Կամ էն պատմությունը, թե վրաց թագավորն ինչպես ազատեց հայոց մայրաքաղաքը թշնամու ձեռիցև թե; ինչքան նեղություններ են քաշել հալերը վրաց թագավորի, մահից հեսա (նույն, էջ 451, 459)ք