Էջ:Թումանյանի ԵԺ 4հատորով-4.djvu/413

Վիքիդարանից՝ ազատ գրադարանից
Jump to navigation Jump to search
Այս էջը սրբագրված չէ


86. ՀԵԴԻնԵ ՄԵԼԻՔ-ՀԱՑԿԱԶՅԱՆԻ՞Ս՛

Թփֆքխւ—Թաքա

1916 թ. ճայւտքք 2.

Հեղինե ջան.

ճշմարիտ որ՝ էս վերջին մի քանի ամիսը սոսկալի ամիսներ եղան իմ կյանքում։ Աոաջ Վան2, հետո ամառն՝ էջմիածին3, նը– քանից հետո մի եղբորս սպանությանը, ապա մյուսի սպանությունը*, տունը կատարյալ անտեր— միայն շփոթված սգավոր կանայք ու երեխաներ, մյուս եղբայրներս հեռավոր ֆրոնտներում կամ հիվանդանոցներում5, տղերքս դես-դեն ցրված ու վտանգի տակ, տանը խմբերով հիվանդ— էն էլ ամիսներով, վերջապես հետն էլ էնպես պատմություններ, որ իսկի գրելու բաներ չեն— մի խոսքով էս վերջին ամիսները գնան ու ետ չգան։

Բայց, Հեղինե ջան, շատ ճիշտ ես նկատել, անպատմելի մի վիշտ է դարձել ինքը—մայրս։ 11րտիցը գիժ ե իրար ետևից էսքան ցավ ու կրակ։ Փոքր եղբորս—օֆիցերի— սպանվելը թաքցրինք, մարմինը Արխավեյից6 Թիֆլիս բերինք՝ հողին պահ տվինք. գյուղը չտարանք։ Որոշեցինք մորս մահից հետո տանել։ Այժմ տանել ցույց տալ կամ իմացնել՝ էդ միևնույն է թե նրան էլ գնդակահար անել սպանել և կամ խելագարացնել, որ ավելի վատ է։ Թայց նա մի հատկություն ունի, որ նրանից բան թաքցնել չի լինում։ Նախազգացում ասեմ, նախատեսություն թե պարզատեսություն, իր մոտիկներից որի հետ մի բան պատահի, որտեղ ոպում է լինի, նա արդեն վաղօրոք գիտի։ Երազի ձևով լինի թե նախազգացումի–գիտխ Ես էլ զուրկ չեմ էդ ընդունակությունից, և վերջին բոլոր մեզ հասած դժբախտությունները ոչ միայն օր առաջ գիտեի, այլև մերոնց ասել էի, թե էսպես բան պետք է պատահի, մինչև անգամ որոշ կարգադրություններ էի արել։ Այ– ժըմ մայթս, էլ հենց սպանելու օրից գիտի, որ Արտաշեսն սպանված է, շարունակ պնդում է, ապացույցներ է պահանջում, որ ցույց տանք թե կենդանի է, և շատ դժար է լինում խաբելը։

402