Էջ:Թումանյանի ԵԼԺ հ7.djvu/696

Վիքիդարանից՝ ազատ գրադարանից
Jump to navigation Jump to search
Այս էջը սրբագրված է


<ԽՈՍՔ ՀԱՅ ՈՐԲԵՐԻՆ>

(էջ 554)

1919 թ. հուլիսի 13-ին, Թիֆլիսի Ցուրինյան որբանոցում, Թումանյանի՝ «Մեր անելիքը» թեմայով կարդացած դասախոսության համառոտ շարադրանքն Է, տպագրված որբ աշակերտների միության «Փարոս» թերթում (3 օգոստոսի, № 19)։ Այնուհետև, «Ահա ճիշտ այսպես…» բառերով սկսվող հատվածը՝ մինչև վերջ, <«Նոր սերնդի անելիքների մասին»> վերնագրով, տպագրվել Է ԵԺ VI, 401։

Արտատպվում Է «Փարոսից»։

1 Լորդ Բայրոնը 1716 թ. այցելել Է ս. Ղազար կղզու Մխիթարյան միաբանություն։ Այստեղ նա Հ. Ավգերյանից սովորել Է հայոց լեզու, ունկնդրել հայոց պատմության դասընթացներ, Ավգերյանի հետ հրատարակել «Քերականութիւն անգղիական և հայերէն» ու «Քերականութիւն հայերէն և անզղիական» դասագրքերը, նրան օգնել ստեղծելու «Բառարան անգղիերէն և հայերէն» գիրքը և գրել իր նշանավոր «Առաջաբանը», որտեղ բարձրացրել է հայ ժողովրդին թուրք փաշաների և պարսիկ սատրապների լծից ազատագրելու խնդիրը։ Հայերի «Առաքինությունների» և «վատ հատկությունների» մասին միտքը Թումանյանը մեջ է բերում այս «Առաջաբանից»։

2 «Փարոսի» իր երկու սեփական օրինակներում, որոնք պահվում են ԹԹ, բանաստեղծը կապույտ մատիտով ընդգծել է «որովհետև յուրացրել էին եգիպտացիների սովորությունները և չէին ուզում բաժանվել իրենց դարավոր հոգեկան ստրկությունից» բառերը և լուսանցքում դրել հարցական նշան (?)։ Սա հիմք է տալիս ենթադրելու, թե շարադրանքն այս տեղում հեռացել է դասախոսությունից և ճիշտ չի արտահայտում բանաստեղծի միտքը։

3 Աստվածաշունչ, գիրք Ելից։

192

Պ<ԱՐՈՆ> ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ ԱՅՑԵԼՈՒԹՅՈՒՆԸ

(էջ 558)

1921 թ. նոյեմբերի 1-ին, Կ. Պոլիս ժամանելու երրորդ օրը, Հայաստանի օգնության կոմիտեի նախագահ Թումանյանը, որը կոմիտեի անգամ, «Գործ» ամսագրի տնօրեն Ե. Թաղիանոսյանի հետ ժամանել Էր տեղի հայ մտավորականության և գործարար շրջանների օժանդակությամբ ՀՕԿ-ի մասնաճյուղ կազմակերպելու, այցելել Է «Վերջին լուր» թերթի