Էջ:Հայկական Սովետական Հանրագիտարան (Soviet Armenian Encyclopedia) 2.djvu/681

Վիքիդարանից՝ ազատ գրադարանից
Jump to navigation Jump to search
Այս էջը սրբագրված չէ


Արմավենիների ծառուղի Աբրայի բուսաբա– նական այգում Ջրվեժ Վոլւոա գետի վրա Անտառահատում մակալության տակ։ Նոր պետությունը կոչ– վեց Գանա (Արևմտյան Աուդանում գոյու– թյուն ունեցած միջնադարյան պետության անվամբ)։ 1957-ին Գ․ ընդունվեց ՄԱԿ։ Հետևելով դրական չեզոքության քաղաքա– կանության՝ Գ, դիվանագիտական հարա– բերություններ հաստատեց և տնտ․ ու մշակութային պայմանագրեր կնքեց սո– ցիալիստական երկրների հետ։ 1959-ին Գ, դիվանագիտական ներկայացուցիչներ փո– խանակեց ՍՄՀՄ–ի հետ։ 1960-ի համաձայ– նագրով Սովետական Միությունը վարկ տրամադրեց Գ–ին՝ օժանդակելով արդ․ ձեռնարկությունների, ուս, հաստատու– թյունների շինարարության, ազգային կադ– րերի պատրաստման գործում։ 1960-ին Գ․ հռչակվեց հանրաւղետու– թյուն։ Կառավարությունը ազգայնացրեց մի քանի անգլ, լեռնարդյունաբերական ընկերություններ, հեռացրեց անգլ․ գենե– րալներին ու սպաներին։ 1964-ին Գ–ի պառլամենտը ընդունեց երկրի զարգաց– ման 7-ամյա (1963–70) պլանը։ Պետությու– նը տիրապետող դիրք գրավեց արտահա– նության մեջ, վարկադրամական ոլորտում, ներքին առևտրի, շինարարության ասպա– րեզում։ Առաջադիմական վերափոխու– թյունները հանդիպում էին իմպերիալիզմի և ներքին հետադիմության հակազդեցու– թյանը։ 1966-ի Փետր․ 24-ին ոստիկանու– թյան և բանակի բարձրաստիճան սպաները զավթեցին իշխանությունը։ Ազգային ժո– ղովն ու ԿԺԿ արձակվեցին, քաղ․ գործու– նեությունն արգելվեց։ Այսպես կոչված Ազատագրության ազգային խորհուրդը գեն․ Անքրայի գլխավորությամբ ընդլայ– նեց մասնավոր կապիտալիստական սեկ– տորը, դադարեցրեց 7-ամյա պլանի իրա– գործումը, օգնություն խնդրեց իմպերիա– լիստական պետություններից։ 1969-ի ապ– րիլին գեն․ Անքրային փոխարինեց գեն․ Աֆրիֆան, թույլատրվեց քաղ․ գործունեու– թյունը։ 1969-ին ուժի մեջ մտավ նոր սահ– մանադրությունը, որը Գ․ հռչակեց պառ– լամենտական հանրապետություն։ Տեղի ունեցան Ազգային ժողովի ընտրություն– ներ, որոնցում հաղթանակեց Առաջադի– մության կուսակցությունը (ԱԿ)։ 1972-ի հունվ․ 13-ին տեղի ունեցավ զինվորական հեղաշրջում։ Իշխանության գլուխ անցավ Ազգային փրկություն խորհուրդը (ԱՓԽ), որը ձգտում է սահմանափակել կախվա– ծությունը օտարերկրյա կապիտալից, օգ– տագործել պետ․ մեխանիզմը տնտ․ ոլոր– տում, վարել «չմիացման և դրական չեզո– քության» քաղաքականություն։ VI․ Քաղաքական կուսակցություննե– րը, արհմիությունները և հասարակա– կան մյուս կազմակերպությունները Քաղ․ կուսակցություններն արգելված են։ Գանայի արհմի ությ ու ննե– ր ի կոնգրես։ Հիմնվել էt1957-ին։ VII․ Տնտեսա–աշխարհագրական ակ– նարկ Գ․ կակաոյի բերքով և արտահանությամբ գրավում է առաջին, ալմաստի արդյունա– հանմամբ՝յ առաջին տեղերից մեկը կա– պիտալիստական աշխարհում, ոսկու արդ– յունահանմամբ՝յ երկրորդ (ՀԱՀ–ից հետո), մանգանի արդյունահանմամբ4 երրորդ տե– ղը Աֆրիկայում (ՀԱՀ–ից և Գաբոնից հե– տո)։ Արդյունաբերությունը։ Գ–ի տնտեսու– թյան մեջ կարևոր նշանակություն ունի ոսկու (Կոնոնգո, Օբուասի, Պրեստեա, Բոնդանի, Րիբիանի, Տարկվա), ալմաստի Գանայի գյուղատնտեսական հիմնական կուլ*1 տուրան կակաոն է Գանան Վերին Վոլտայի հետ կապող կամուրջը Աքրայի համալսարանի գրադարանի շենքը