Էջ:Ghazaros Aghayan, Collected works, vol. 4 (Ղազարոս Աղայան, Երկերի ժողովածու, հատոր 4-րդ).djvu/33

Վիքիդարանից՝ ազատ գրադարանից
Jump to navigation Jump to search
Այս էջը սրբագրված չէ


չէ կարող կաւոարելագործել մարդուս միտքը, որքան և րա- րեկարգ լինի նա» այդ նպատակին միայն ինքնակրթությամբ կարելի է մոտենալ, և այնճ ուսումնարանում կանոնավոր կերպով նախապատրաստվեին զկնի։ Մարդուս մտքի դար֊ գա ց ումը ընդհատումն չունի, չկա մի նշանակյալ կետ, որո վերա կարելի լինի կանդ առնել։ Կյանքի դիս/վածները առա֊ վել բազմակողմանի են, քան թե ուսումնարանում ավանդվե֊ լիո դիտությունքը, որոնք գլխավորապես արհեստական նշա¬ նակություն ունին, քան թե իմացական. բայց այս կա, որ այդ գիտությունքը բաՏ ^ն անում ուսանողի միտքը, տալիս են նորան երկմտելու և դատելու իրավուն ո և կարո֊ դություն, կամ ասել դաոնում են նորա համար մի այնպի- սՒ ԼաՓ> որով նա չափչփում է կյանքի հանդամաեքո иրո ե վերահասու լինում նոցա նշան ակու Р։ անը։ Գիտությունը կյանքի բոլոր հանգամանքները մի առ մի չի բացատրում, այլ մատնացույց է լինում այն օրենքի վերա, որով կա֊ ոարվում են այդ հանգամանքները։ Այս պատճառով կանո֊ ևավոր կրթություն ստացած ուսանողին պետք չէ, որ ամե֊ նայն յուր տեսանե/ի բաների մասին լսած լինի կամ կար֊ դացած ուսումնարանում ը, այլ արդեն ունի յուր ձեոին մի այնպիսի չափ, որով չափում է յուր լսածն ու տեսածը, և իմանում նոցա սխալ կամ ուղիղ այսպես կամ այլապես լինելը։ Այդ չափն է գիտության դառն փորձերով ձեռք բե֊ ր ած այն ճշմարտությունը, թե բնության մեջ ոչինչ չկա, բայց միայն հանգամանք և պատճառ, և դոքա բոլորովին օրինավոր և. բնական: Թո ղ նա չիմանա մի որևիցե հան֊ գամանքի բուն պատճառը և վերագրե նորան ոչ ուղիղ պատ¬ ճառ, ա յսուամ ենա յնիվ նա այչ կերպ դատել կարող չէ, առանց մեղանչելոլ յուր խղճմտանքի դեմ։ Դ ՀՆԱՄՈԼ ՎԱՐԴԱՊԵՏՆԵՐԻ ՄՈԼՈՐՈԻՕՅՈԻՆՐ Լեզուն մտքի արտահայտողն է. ինչպես մտածում է մարդր, նույնպես և խոսում է. որքան որ բան գիտե, այն¬ քան բանի վերա էլ խոսելու կարողություն ունի։ Այս օրենքի 3 Ղ- UjjnijuiJ։, Երկերի ժ»դ. fi. IV 33