Էջ:The educational law, Ashot Yessayan.djvu/191

Վիքիդարանից՝ ազատ գրադարանից
Jump to navigation Jump to search
Այս էջը հաստատված է



Ցավոք, անգամ բարձրագույն մասնագիտական կրթության չափորոշիչները չեն համապա տասխանում նշվածին և սահմանափակվում են ավանդական գիտելիքներ, կարողություններ և հմտություններ մատուցելով:

Ժամանակակից մանկավարժական գրականության մեջ փորձ է արվում կրթության բացարձակ արժեքը համարել հենց մարդուն, ոչ թե նրանից առանձնացված գիտելիքները:

Համարվում է, որ այդպիսի անձնակենտրոն /եսակենտրոն/ մոտեցումը նշանակալի նախադրյալներ ունի և ավանդականից ավելի գերադասելի է, քանի որ կրթություն ստանալու ընթացքում ազատ ընտրության հնարավորություն է ընձեռվում՝ բավարարելու բարոյական, հոգևոր, մշակութային պահանջմունքները (Е. Н. Шиянов, И. Б. Котова. 82. С. 180-181):

Գիտելիքը դիտելով որպես կրթության մի առանձին որակ, հարկ է հաշվի առնել, որ այն ոչ միայն բնութագրում է կրթության արդյունքները, այլև հանդիսանում է մարդու ամբողջ կյանքի ուղեկից: Մարդը, դրսևորելով իրեն շրջապատող միջավայրում, սոցիալական հարաբերություններում, կենցաղային իրավիճակներում, անընդհատ նոր երևույթներ է հայտնաբերում իր համար, որոնք իրեն անծանոթ էին:

Մարդն իր համար հիմնական գիտելիքների շտեմարանը լցնում է.

1. ընտանիքում և նախադպրոցական հաստատություններում կրթվելով և դաստիարակվելով,

2. սովորելով հանրակրթական հաստատություններում և ստանալով մասնագիտական կրթություն,

3. սովորելով լրացուցիչ ուսումնական հաստատությունում,

4. ինքնակրթության՝ ընթերցանության ճանապարհով,

5. կյանքի, շրջապատի, այդ թվում նաև աշխատանքային փորձից,

6. գիտական և տեսական գործունեության ճանապարհով:

Աշխատանքային գործունեության ընթացքում մարդը ստիպված է լինում անընդհատ լուծել տարբեր ճանաչողական խնդիրներ, որոնք կապված են առավել արդյունավետ ուղիների որոնման հետ: Ինչպես նշում է Տ. Կոտառբինսկին /83, էջ՝ 30-31/, այն գործողությունները, որոնք մենք պետք է իրականացնենք, պահանջում են եռակի որոշման հետևողականորեն կայացում.

1. նպատակի որոշում,

2. պայմանների որոշում,

3. միջոցների որոշում:

Մարդու գիտելիքները և հմտությունները ձեռք են բերվում անմիջական փորձով, լրացվում կրթության և դաստիարակության ընթացքում: Ոչ մի մարդ չի կարող ինքնուրույն յուրացնել այն գիտելիքների և կուտակված փորձի ամբողջությունը, որը հավաքել է մարդկային հասարակությունն իր գոյության ընթացքում: Գիտելիքների մեծ մասը մարդը ձեռք է բերում ուսումնառության, դաստիարակության և ինքնակրթության շնորհիվ:

Նախադպրոցական տարիքում մարդն իր գիտելիքները և կարողությունները ստանում է ընտանիքում և /կամ/ նախադպրոցական հաստատությունում: Այս շրջանում երեխայի սոցիալականացումը կատարվում է խոսելու, կարողությունների, ինքնասպասարկման գործողություններին տիրապետելու, անգամ գրելու, կարդալու միջոցով:

Ընդհանուր կրթական ծրագրերն ուղղված են սովորողների ընդհանուր մշակույթի ձևավորման խնդիրներին: Մասնագիտական ծրագրերն ուղղված են ապահովելու մասնագետների սկզբնական, միջին և բարձրագույն մասնագիտական կրթությանը նախապատրաստելուն:

Քանի որ կրթությունն անձին պետք է մոտեցնի հասարակության ժամանակակից պայմաններին և ապահովի նրա ակտիվ մասնակցությունը հասարակության գործերին, ապա կրթության կարևոր պահանջը կհանդիսանա սովորողներին հաղորդել անհրաժեշտ գիտելիքներ և կարողություններ: Հմտությունը որոշակի գործողությունների կատարման հաստատուն ձևն է, իսկ կարողությունը՝ գործունեության որոշակի ոլորտում մասնագիտացման բարձր աստիճանը: Ինչքան բարձր է կրթության մակարդակը, այնքան բարդ և բազմազան է կարողությունների և հմտությունների համակարգը, որոնք պետք է տիրապետի սովորողը: Ցանկացած մակարդակի կրթության համար նվազագույնը սահմանվում է կրթության պետական չափորոշիչներով: